Birini bir etkinliğe davet ederken uygun bir kalıp kullanabilir, davetin nedenini açıklayabilir ve karşı tarafın sorularına cevap verebiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Davet etme: 请你来 ve 要不要
Çince birini davet etmenin temel yollarından biri 请你来参加…… ifadesidir. 请 kibar bir rica anlamı verir, 你 kişi olarak sen demektir, 来 gelmek, 参加 ise katılmak anlamındadır. Bu kalıp özellikle bir etkinliğe, kutlamaya veya toplantıya davet ederken kullanılır.
Daha kısa ve konuşma diline yakın bir başka kalıp 要不要……? biçimidir. Bu yapı, bir şeyi yapıp yapmayacağını sormak için kullanılır. Davetin başına gün, saat veya etkinlik adı eklenebilir. 来 ifadesindeki lái, Türkçedeki lay sesine yakın; 参加 içindeki cān ve jiā seslerinde tonlara dikkat edilmelidir.
Örnek
Örnek: 请你来参加中国新年活动。 (Qǐng nǐ lái cānjiā Zhōngguó xīnnián huódòng.) Türkçesi: Çin Yeni Yılı etkinliğine gelmeni rica ediyorum. Daha kısa davet: 你要不要来？ (Nǐ yào bu yào lái?) Türkçesi: Gelmek ister misin? Kabul edilecek bir davete 好啊！ (Hǎo a!) yani Tabii! diye cevap verilebilir.
Gerekçe sorma ve neden belirtme
Bir davetin nedenini sormak için 为什么 kullanılır. Bu kelime iki hecelidir ve wèi shénme biçiminde okunur. Soru cümlesinde genellikle neden anlamındaki 为什么, açıklanması istenen bölümden önce gelir: 为什么请我来？ Bu cümle, Beni neden davet ediyorsun? anlamındadır.
Gerekçe belirtirken en temel yapı 因为……所以…… biçimindedir. 因为 sebebi, 所以 ise sonucu gösterir. Günlük konuşmada bazen yalnızca 因为 ile kısa bir cevap da verilebilir. Örneğin bir öğretmen, etkinliğin özel olduğunu ve öğrencilerin birlikte vakit geçireceğini söyleyebilir.
Örnek
Soru ve cevap: 你为什么请我来？ (Nǐ wèishénme qǐng wǒ lái?) Türkçesi: Beni neden davet ediyorsun? 因为这是中国新年活动，所以我请你来。 (Yīnwèi zhè shì Zhōngguó xīnnián huódòng, suǒyǐ wǒ qǐng nǐ lái.) Türkçesi: Bu Çin Yeni Yılı etkinliği olduğu için seni davet ediyorum.
Etkinlik ayrıntılarını sorma
Davet edilen kişi etkinliğin ne zaman ve nerede olduğunu sorabilir. Zaman sormak için 什么时候, yer sormak için 哪里 veya 哪儿 kullanılabilir. A2 düzeyinde kısa ve doğrudan sorular tercih edilir: Etkinlik ne zaman? ve Nerede? gibi.
Davetin ayrıntılarını öğrenirken etkinliğin ne olduğunu da sorabiliriz. Ne anlamındaki 什么, sorulan şeyin yerini tutar; bir ismin önünde (什么活动) ya da fiilden sonra nesne olarak (要带什么) kullanılabilir. Çincede soru sözcüğü çoğu zaman cümlenin içinde kalır; Türkçedeki gibi cümlenin başına taşınması gerekmez. Bu nedenle sözcük sırasına dikkat etmek önemlidir.
Örnek
Kısa diyalog: 活动什么时候开始？ (Huódòng shénme shíhou kāishǐ?) Türkçesi: Etkinlik ne zaman başlıyor? 下午三点开始，在学校。 (Xiàwǔ sān diǎn kāishǐ, zài xuéxiào.) Türkçesi: Öğleden sonra saat üçte başlıyor, okulda. 要带什么？ (Yào dài shénme?) Türkçesi: Ne getirmek gerekiyor? 不用带东西。 (Bú yòng dài dōngxi.) Türkçesi: Bir şey getirmek gerekmiyor.
Daveti tekrar etme ve yeni gerekçe ekleme
Bazen karşımızdaki kişi daveti duymayabilir veya nedenini anlayamayabilir. Böyle bir durumda daveti daha açık biçimde tekrar ederiz. Aynı cümleyi aynen söylemek yerine etkinliğin yeni bir özelliğini ya da başka bir gerekçeyi eklemek iletişimi güçlendirir.
Tekrarlarken 请你来参加…… kalıbını koruyabilir, ardından 因为……所以…… yapısıyla açıklama yapabiliriz. Burada önemli olan, davet ve gerekçenin birbiriyle uyumlu olmasıdır. Örneğin kutlamada yemek olacağını, arkadaşların geleceğini veya birlikte geleneksel bir etkinlik yapacağınızı söyleyebilirsiniz.
Örnek
İlk davet: 请你来参加中国节日活动。 (Qǐng nǐ lái cānjiā Zhōngguó jiérì huódòng.) Türkçesi: Çin bayramı etkinliğine gelmeni rica ediyorum. Tekrar ve yeni gerekçe: 请你来参加中国节日活动，因为很多同学也会来。 (Qǐng nǐ lái cānjiā Zhōngguó jiérì huódòng, yīnwèi hěn duō tóngxué yě huì lái.) Türkçesi: Çin bayramı etkinliğine katılmanı rica ediyorum, çünkü birçok sınıf arkadaşı da gelecek.
Kabul etme ve kibar cevap verme
Bir daveti kabul ederken 好啊, 可以 veya 我很想去 gibi ifadeler kullanılabilir. 好啊 sıcak ve doğal bir kabul, 可以 ise Olur veya Yapabilirim anlamı verir. 我很想去, Gitmeyi gerçekten çok istiyorum anlamındadır. Kabulden sonra teşekkür etmek için 谢谢 denebilir.
Daveti kabul edemediğimizde de kısa ve kibar bir açıklama yaparız. 不好意思, Üzgünüm veya Kusura bakma anlamında kullanılır. Ardından 有事, Bir işim var, ya da 今天不行, Bugün olmaz, denebilir. Tonlama önemlidir: 谢谢 içindeki xiè dördüncü tondadır; düşen ve belirgin bir sesle söylenir. 请 içindeki qǐng ise üçüncü tondadır.
Örnek
Kabul etme diyaloğu: 请你来参加活动，好吗？ (Qǐng nǐ lái cānjiā huódòng, hǎo ma?) Türkçesi: Etkinliğe gelmeni rica ediyorum, olur mu? 好啊，谢谢！ (Hǎo a, xièxie!) Türkçesi: Tabii, teşekkürler! Kibarca reddetme: 不好意思，今天不行，因为我有事。 (Bù hǎoyìsi, jīntiān bù xíng, yīnwèi wǒ yǒu shì.) Türkçesi: Üzgünüm, bugün olmaz; çünkü bir işim var.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: 为什么 kelimesi her zaman cümlenin en başında bulunmalıdır. Doğrusu: Çincede 为什么 çoğu zaman sorulan bölümün önünde yer alır ve cümlenin başında olmak zorunda değildir. 你为什么来？ (Nǐ wèishénme lái?) cümlesi Beni neden davet ediyorsun? değil, Neden geliyorsun? anlamındadır; bağlamı doğru kurmak gerekir.
- Yanlış: 因为 ve 所以 mutlaka ayrı iki cümlede kullanılmalıdır. Doğrusu: Bu iki sözcük aynı cümlede birlikte kullanılabilir: 因为下雨，所以我不去。 (Yīnwèi xiàyǔ, suǒyǐ wǒ bú qù.) Türkçesi: Yağmur yağdığı için gitmiyorum. Konuşmada yalnız 因为 ile kısa cevap vermek de mümkündür.
- Yanlış: 请 yalnızca özür dilemek için kullanılan bir kelimedir. Doğrusu: 请, bağlama göre lütfen veya rica anlamı verir. Davet cümlesinde 请你来参加活动。 (Qǐng nǐ lái cānjiā huódòng.) Katılmanı rica ediyorum anlamındadır.
- Yanlış: Çince pinyin tonları yazılışta önemsizdir; bütün tonlar aynı okunabilir. Doğrusu: Ton değişince kelimenin anlamı değişebilir. Bu nedenle 请 içindeki qǐng üçüncü tonla, 情 içindeki qíng ise ikinci tonla aynı okunmaz. Pinyin çalışırken tonları dinleyip doğru biçimde taklit etmek gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta davetler daha uzun konuşmalara dönüşür; tarih, saat, yer ve ulaşım bilgileri birlikte verilebilir. Öğrenciler 如果你有时间，就来吧。 (Rúguǒ nǐ yǒu shíjiān, jiù lái ba.) gibi koşul bildiren yapılara geçebilir. Kabul etme ve reddetme ifadeleri daha ayrıntılı gerekçelerle desteklenir. Ayrıca kısa mesaj, davet kartı ve resmî olmayan e-posta yazma çalışmaları yapılabilir.
Özet
Davet etmek için 请你来参加…… ve 要不要……? kalıplarını, neden sormak için 为什么 ifadesini kullanırız. Gerekçe belirtirken 因为……所以…… yapısı bize sebep ve sonucu birlikte söyleme olanağı verir. Daveti kabul ederken 好啊 veya 可以, kabul edemezken 不好意思 ile başlayan kibar cevaplar kullanılabilir.