Arapçada temel hava ve mevsim kelimelerini öğrenerek günlük hava durumunu ve mevsimsel değişiklikleri basit cümlelerle anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Üç temel kelimeyi tanıyalım
Bu konuda üç temel kelime öğreneceğiz. Yağmur için مَطَر (matar) denir ve anlamı yağmurdur. Güneş için شَمْس (şems), bahar veya ilkbahar için رَبِيع (rabî') kullanılır. Kelimeleri tek başına bilmek önemlidir; ancak günlük iletişimde onları kısa cümlelerle kullanmak daha yararlıdır.
Arapçada hava durumunu anlatırken kelimenin başına belirli artikel gelebilir. اَلْمَطَرُ (el-mataru) yağmur, اَلشَّمْسُ (eş-şemsu) güneş, اَلرَّبِيعُ (er-rabî'u) ise bahar anlamına gelir. ش (ş) ve ر (r) gibi güneş harfleriyle başlayan bazı kelimelerde artikelin l sesi, kendisinden sonraki harfe katılarak onun gibi okunur. A2 düzeyinde önce anlamı ve doğru telaffuzu tanımak, daha sonra bu ses değişikliklerini cümle içinde pekiştirmek yeterlidir.
Örnek
Resimde güneşli bir park ve ilkbahar görülüyor. Bu resmi anlatmak için شَمْس (şems) ve رَبِيع (rabî') kelimelerini seçeriz. Türkçesi: Güneş ve bahar.
2. Yağmuru anlatma
Yağmurlu havayı anlatmak için en kullanışlı cümlelerden biri اَلْجَوُّ مَاطِرٌ (el-cevvu mâṭirun) cümlesidir. Türkçesi Hava yağmurlu demektir. Buradaki اَلْجَوُّ (el-cevvu) hava, مَاطِرٌ (mâṭirun) ise yağmurlu anlamındadır. مَطَر (matar) bir isimdir; مَاطِرٌ (mâṭirun) ise havayı niteleyen bir sıfattır.
Bahar yağmurlarından söz ederken فِي اَلرَّبِيعِ يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ (fi er-rabî'i yanzilu el-mataru) diyebiliriz. Türkçesi İlkbaharda yağmur yağar demektir. فِي (fî) içinde veya -de anlamı verir. يَنْزِلُ (yanzilu) iner anlamındadır; yağmur için Türkçedeki yağmak fiiline yakın bir kullanımdır. Cümleyi söylerken رَبِيع (rabî') kelimesindeki son sesin boğazdan geldiğini fark etmeye çalışın.
Örnek
Öğretmen yağmurlu resmi gösterir. Öğrenci şöyle söyler: اَلْجَوُّ مَاطِرٌ. (el-cevvu mâṭirun.) Türkçesi: Hava yağmurlu. Daha sonra mevsim eklenir: فِي اَلرَّبِيعِ يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ. (fi er-rabî'i yanzilu el-mataru.) Türkçesi: İlkbaharda yağmur yağar.
3. Güneşli havayı anlatma
Güneşli havayı anlatmak için اَلشَّمْسُ سَاطِعَةٌ (eş-şemsu sâṭiʿatun) cümlesini kullanabiliriz. Türkçesi Güneş parlaktır veya Güneş ışıl ışıldır demektir. سَاطِعَةٌ (sâṭiʿatun) parlak anlamındadır ve dişil bir isim olan güneşle uyumlu kullanılır. A2 düzeyinde bu cümleyi hava durumu hakkında kısa bilgi vermek için ezberleyip farklı görsellerle kullanabilirsiniz.
Güneş ve baharı aynı cümlede göstermek için فِي اَلرَّبِيعِ اَلشَّمْسُ سَاطِعَةٌ (fi er-rabî'i eş-şemsu sâṭiʿatun) denebilir. Türkçesi İlkbaharda güneş parlaktır demektir. Cümlede önce mevsim, sonra konu ve özellik gelir. Telaffuzda اَلشَّمْسُ (eş-şemsu) sözcüğünü el-şemsu şeklinde değil, eş-şemsu şeklinde söylemeye dikkat edin; çünkü artikeldeki l sesi ş sesine katılarak okunur.
Örnek
Üç kelimeyi birlikte hatırlamak için kısa bir sınıf konuşması yapılabilir: Öğretmen: مَاذَا نَرَى؟ (mâzâ narâ?) Türkçesi: Ne görüyoruz? Öğrenci: نَرَى اَلشَّمْسَ وَاَلْمَطَرَ فِي اَلرَّبِيعِ. (narâ eş-şemse ve el-matara fi er-rabî'i.) Türkçesi: İlkbaharda güneşi ve yağmuru görüyoruz.
4. Mevsim ve hava durumunu karşılaştırma
Bir mevsimde yalnızca tek bir hava durumu görülmez. İlkbaharda hem güneş hem de yağmur olabilir. Bunu فِي اَلرَّبِيعِ تَكُونُ اَلشَّمْسُ وَيَنْزِلُ اَلْمَطَرُ (fi er-rabî'i tekûnu eş-şemsu ve yanzilu el-mataru) cümlesiyle anlatabiliriz. Türkçesi İlkbaharda güneş olur ve yağmur yağar demektir.
Hava durumunu karşılaştırırken أَحْيَانًا (ahyenan) bazen ve غَالِبًا (ğâliben) genellikle kelimeleri işe yarar. Örneğin أَحْيَانًا تَكُونُ اَلشَّمْسُ سَاطِعَةً (ahyenan tekûnu eş-şemsu sâṭiʿaten) Bazen güneş parlaktır anlamına gelir. أَحْيَانًا يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ (ahyenan yanzilu el-mataru) ise Bazen yağmur yağar demektir. Bu ifadeler, hava durumunun her gün aynı olmadığını göstermemize yardım eder.
Örnek
Bir öğrenci iki resmi karşılaştırır: فِي اَلرَّبِيعِ تَكُونُ اَلشَّمْسُ سَاطِعَةً أَحْيَانًا، وَيَنْزِلُ اَلْمَطَرُ أَحْيَانًا. (fi er-rabî'i tekûnu eş-şemsu sâṭiʿaten ahyenan, ve yanzilu el-mataru ahyenan.) Türkçesi: İlkbaharda bazen güneş parlaktır, bazen yağmur yağar.
5. Mevsim geçişleri ve günlük konuşma
Yağmur yalnızca ilkbaharda görülmez. Sonbaharda da yağmur yağabilir; önemli olan hava durumunu mevsimden ayrı düşünebilmektir. Sonbahar kelimesi خَرِيف (harîf) şeklindedir. فِي اَلْخَرِيفِ يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ (fi el-harîfi yanzilu el-mataru) cümlesi Sonbaharda yağmur yağar demektir.
Günlük konuşmada kısa sorular ve cevaplar kullanılır. كَيْفَ اَلْجَوُّ؟ (keyfe el-cevvu?) Hava nasıl? demektir. Cevap olarak اَلْجَوُّ مَاطِرٌ (el-cevvu mâṭirun) Hava yağmurlu veya اَلْجَوُّ مُشْمِسٌ (el-cevvu müşmisun) Hava güneşli denebilir. مُشْمِسٌ (müşmisun) güneşli anlamındadır. Böylece öğrenci hem temel kelimeyi hem de günlük iletişim kalıbını kullanır.
Örnek
Kısa diyalog: أ: كَيْفَ اَلْجَوُّ اَلْيَوْمَ؟ (keyfe el-cevvu el-yevme?) Türkçesi: Bugün hava nasıl? ب: اَلْجَوُّ مَاطِرٌ. فِي اَلْخَرِيفِ يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ. (el-cevvu mâṭirun. fi el-harîfi yanzilu el-mataru.) Türkçesi: Hava yağmurlu. Sonbaharda yağmur yağar.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: مَطَر (matar) ve مَاطِرٌ (mâṭirun) aynı görevde kullanılır. Doğrusu: مَطَر (matar) yağmur anlamında bir isimdir. مَاطِرٌ (mâṭirun) ise yağmurlu anlamında bir sıfattır; bu yüzden اَلْجَوُّ مَاطِرٌ (el-cevvu mâṭirun) denir.
- Yanlış: رَبِيع (rabî') yalnızca sıcak hava demektir. Doğrusu: رَبِيع (rabî') ilkbahar mevsiminin adıdır. İlkbaharda güneşli günler olabileceği gibi yağmurlu günler de olabilir.
- Yanlış: Yağmur sadece ilkbaharda görülür. Doğrusu: Yağmur farklı mevsimlerde yağabilir. Örneğin فِي اَلْخَرِيفِ يَنْزِلُ اَلْمَطَرُ (fi el-harîfi yanzilu el-mataru) Sonbaharda yağmur yağar anlamına gelir.
- Yanlış: اَلشَّمْسُ (el-şemsu) şeklinde okunmalıdır. Doğrusu: Günlük telaffuzda daha doğru okunuş اَلشَّمْسُ (eş-şemsu) şeklindedir. ش (ş) güneş harfi olduğu için artikeldeki l sesi ş sesine katılarak okunur.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu konu, sıcaklık, rüzgâr, bulut ve kar gibi daha fazla hava durumu kelimesiyle genişletilebilir. Öğrenciler hava durumu tablolarını okuyup birkaç günlük tahmin hakkında kısa cümleler kurabilir. Ayrıca neden bildiren basit yapılarla yağmurlu havada şemsiye kullanma gibi günlük durumları anlatabilirler. Böylece tek tek kelimelerden kısa hava durumu raporlarına geçilir.
Özet
مَطَر (matar) yağmur, شَمْس (şems) güneş ve رَبِيع (rabî') ilkbahar demektir. Bu kelimelerle yağmurlu, güneşli ve ilkbahar havasını kısa cümlelerle anlatabiliriz. Yağmurun yalnızca ilkbaharda değil, başka mevsimlerde de görülebileceğini unutmamalıyız.