Arapçada sayıları ve saat sözcüklerini öğrenerek zamanı basitçe sorabilir, söyleyebilir ve günlük konuşmalarda kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Saat ve sayı sözcükleriyle tanışalım
Arapçada saat sözcüğü سَاعَةٌ (sâatun) şeklindedir. Belirli bir saatten söz ederken başına ال gelir ve سَاعَةٌ (sâatun) sözcüğü السَّاعَةُ (es-sâatü) olur. Saat sözcüğü dişil olduğu için saat ifadelerinde sayılar saat sözcüğüyle uyumlu biçimde kullanılır; birden altıya kadar olan saatlerde 1 için واحدة, 2-6 içinse dişil sıra bildiren biçimler kullanılır.
Bir sayının temel biçimi ile saat söylerken kullanılan biçimi aynı olmayabilir. Örneğin وَاحِدٌ (vâhidün) bir demektir; saat bir derken وَاحِدَةٌ (vâhide) biçimi kullanılır. Bu yüzden bir saat için السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (es-sâatü'l-vâhide) denir.
Örnek
Saat bir: السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (es-sâatü'l-vâhide). Türkçesi: Saat bir.
2. Birden altıya kadar sayılar
Bu ünitede birden altıya kadar olan sayıları öğreniyoruz: وَاحِدٌ (vâhidün) bir, اِثْنَانِ (isnâni) iki, ثَلَاثَةٌ (selâsetün) üç, أَرْبَعَةٌ (erbaatün) dört, خَمْسَةٌ (hamsetün) beş ve سِتَّةٌ (sittetün) altı. Sayıları söylerken kelimenin sonundaki sesleri yavaşça ve açıkça söylemek yararlıdır.
Saat ifadelerinde 1 için وَاحِدَةٌ (vâhide), 2-6 içinse dişil sıra bildiren biçimler kullanılır: ثَانِيَةٌ (sâniye) ikinci, ثَالِثَةٌ (sâlise) üçüncü, رَابِعَةٌ (râbia) dördüncü, خَامِسَةٌ (hâmise) beşinci ve سَادِسَةٌ (sâdise) altıncı. Başlangıç düzeyinde bu biçimleri özellikle saat kalıbı içinde ezberlemek daha kolaydır.
Örnek
İki ve üç sayıları: اِثْنَانِ (isnâni) = iki; ثَلَاثَةٌ (selâsetün) = üç. Saat iki ve saat üç: السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ (es-sâatü's-sâniye); السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ (es-sâatü's-sâlise).
3. Tam saatleri söyleme
Tam saat söylemek için temel kalıp السَّاعَةُ + saat sayısıdır. Örneğin beş için السَّاعَةُ الْخَامِسَةُ (es-sâatü'l-hâmise), altı için السَّاعَةُ السَّادِسَةُ (es-sâatü's-sâdise) denir. Arapçada yazı sağdan sola doğru okunur; ancak saat üzerindeki rakamların yönünü anlamak için analog saatin görünüşünü de takip edebiliriz.
Saat sormak için كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemi's-sâa) kalıbı kullanılabilir. Cevap verirken çoğu zaman doğrudan السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (es-sâatü'l-vâhide) gibi bir saat ifadesi söylenir. Konuşurken önce soruyu, sonra cevabı yavaşça tekrarlamak telaffuzu güçlendirir.
Örnek
Çözümlü örnek: Akrep 4'ün, yelkovan 12'nin üzerindeyse saat tam dörttür. Cevap: السَّاعَةُ الرَّابِعَةُ (es-sâatü'r-râbia). Türkçesi: Saat dört.
4. İki, üç ve dört saatlerini ayırt etme
İki, üç ve dört saatleri için sırasıyla السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ (es-sâatü's-sâniye), السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ (es-sâatü's-sâlise) ve السَّاعَةُ الرَّابِعَةُ (es-sâatü'r-râbia) denir. الثَّانِيَةُ (sâniye), الثَّالِثَةُ (sâlise) ve الرَّابِعَةُ (râbia) sözcüklerinde ilk sesi açık söylemeye çalışalım.
Bir saati okurken önce yelkovana bakarız. Yelkovan 12'yi gösteriyorsa saat tamdır; sonra akrebin gösterdiği sayıyı seçeriz. Böylece rakamı Arapça kelimeyle eşleştirmek, yalnızca ezber yapmak yerine görsel bir ipucu kullanmamızı sağlar.
Örnek
Çözümlü örnek: Analog saatte yelkovan 12'de ve akrep 3'te olsun. 12 tam saati, akrep ise 3'ü gösterir. Doğru cevap: السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ (es-sâatü's-sâlise). Saat 4 olsaydı cevap السَّاعَةُ الرَّابِعَةُ (es-sâatü'r-râbia) olurdu.
5. Beş ve altı saatleriyle kısa konuşma
Beş için السَّاعَةُ الْخَامِسَةُ (es-sâatü'l-hâmise), altı için السَّاعَةُ السَّادِسَةُ (es-sâatü's-sâdise) kullanılır. Bu iki ifadede ال bulunan sözcüklerde belirli artikelin sesini kelimeyle birlikte öğrenmek yararlıdır. Başlangıçta yavaş konuşmak ve her kelimeyi ayrı ayrı söylemek doğaldır.
Günlük bir konuşmada öğrenci saati sorar, arkadaşı da tam saatle cevap verir. Burada amaç uzun cümleler kurmak değil, soruyu anlamak ve doğru saat kalıbını seçmektir. Saat tam değilse önce tam saatleri sağlam öğrenmek, daha sonra dakika ifadelerine geçmek daha uygundur.
Örnek
Kısa diyalog: كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemi's-sâa) — Saat kaç? السَّاعَةُ الْخَامِسَةُ. (es-sâatü'l-hâmise) — Saat beş. Başka bir cevap: السَّاعَةُ السَّادِسَةُ. (es-sâatü's-sâdise) — Saat altı.
6. Dinleme, okuma ve tekrar çalışması
Çalışırken öğretmen bir saat gösterir, öğrenci de uygun ifadeyi seçer. Örneğin öğretmen saat 1'i gösterdiğinde öğrenci وَاحِدَةٌ (vâhide) sözcüğünü değil, tam saat kalıbı olan السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (es-sâatü'l-vâhide) ifadesini söylemelidir. Tek sözcük ile tam cümle kalıbı arasındaki farkı görmek önemlidir.
Kendi çalışma kartlarını hazırlayabilirsin: kartın bir yüzüne rakamı, diğer yüzüne Arapça saat ifadesini yaz. Önce görerek oku, sonra kartı kapatıp hatırlamaya çalış. Son olarak bir arkadaşınla كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemi's-sâa) sorusunu karşılıklı sorup cevaplayabilirsin.
Örnek
Uygulama: Bir kartta 6 ve tam saati gösteren bir saat varsa cevap السَّاعَةُ السَّادِسَةُ (es-sâatü's-sâdise) olur. Kartta 2 varsa cevap السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ (es-sâatü's-sâniye) olur.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Saat bir için temel sayı olan وَاحِدٌ (vâhidün) doğrudan السَّاعَةُ وَاحِدٌ (es-sâatü vâhidün) şeklinde söylenir. Doğrusu: Saat söylerken saat sözcüğü dişil olduğu için السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (es-sâatü'l-vâhide) denir. وَاحِدٌ (vâhidün) temel sayı biçimidir.
- Yanlış: Arapçada saat sorarken yalnızca سَاعَةٌ (sâatun) demek yeterlidir. Doğrusu: Bu sözcük saat anlamına gelir; soru sormak için كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemi's-sâa) kalıbını kullanmak daha uygundur.
- Yanlış: Yelkovan 12'yi gösterdiğinde akrepteki sayı okunmaz. Doğrusu: Yelkovanın 12'de olması saatin tam olduğunu gösterir. Akrep hangi sayıyı gösteriyorsa o saat söylenir.
- Yanlış: Türkçedeki bir, iki, üç biçimleri Arapçada saat söylerken her zaman aynen kullanılır. Doğrusu: Saat ifadelerinde sayı biçimleri değişebilir: السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ (es-sâatü's-sâniye) saat iki, السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ (es-sâatü's-sâlise) saat üç demektir.
- Yanlış: Arapça saat ifadesi soldan sağa okunur ve sözcüklerin sırası Türkçedekiyle aynıdır. Doğrusu: Arapça yazı sağdan sola okunur. Temel saat kalıbında önce السَّاعَةُ (es-sâatü), sonra saat sayısı gelir.
Bir adım ileri
Bir sonraki aşamada yedi, sekiz, dokuz ve on gibi daha büyük sayılar öğrenilir. Daha sonra tam olmayan saatlerde dakika, buçuk ve çeyrek ifadeleri çalışılır. Öğrenciler günlük programlarını anlatırken فِي السَّاعَةِ (fi's-sâati) yani saat ...-de kalıbını kullanmaya başlayabilir. Böylece yalnızca saati söylemekten, ders ve etkinlik zamanlarını anlatmaya geçilir.
Özet
سَاعَةٌ (sâatun) saat, وَاحِدٌ (vâhidün) bir ve كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemi's-sâa) saat kaç demektir. Tam saatlerde السَّاعَةُ (es-sâatü) kalıbından sonra uygun saat biçimi gelir. Analog saati okuyup sayıyı doğru Arapça ifadeyle eşleştirerek temel zaman iletişimi kurabiliriz.