Arapçada saatleri okuyup söylemek ve saat tabelasındaki kısa duyuruları anlamak, günlük iletişimde zamanı doğru kullanmamızı sağlar.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Saat sorma ve tam saatleri söyleme
Arapçada saat sormak için كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemis-sâa?) kalıbı kullanılır. Cevap verirken çoğunlukla السَّاعَةُ... (es-sâa...) denir. Tam saatlerde saat sayısından sonra dakika söylemeye gerek yoktur.
Saat tabelasında 09:45 görülüyor, ancak duyuru Arapça dersinin 10:00'da başladığını bildiriyor. Bu nedenle saat ile duyurudaki başlangıç zamanı aynı olmayabilir. تَبْدَأُ حِصَّةُ العَرَبِيَّةِ فِي السَّاعَةِ العَاشِرَةِ. (tebdeü hıssatül-arabiyyeti fis-sâatil-âşirati.) cümlesi Arapça dersi saat onda başlıyor demektir.
Örnek
Soru: كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemis-sâa?) Cevap: السَّاعَةُ العَاشِرَةُ. (es-sâatül-âşira.) Anlamı: Saat on. Duyuru cümlesi: تَبْدَأُ حِصَّةُ العَرَبِيَّةِ فِي السَّاعَةِ العَاشِرَةِ. (tebdeü hıssatül-arabiyyeti fis-sâatil-âşirati.)
Çeyrek geçe ve yarım saat
Bir saatten 15 dakika geçtiğinde Arapçada وَالرُّبْعُ (ver-rub‘u), yani çeyrek geçe ifadesi kullanılabilir. Örneğin 08:15 için السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ وَالرُّبْعُ. (es-sâatüs-sâminetü ver-rub‘u.) denir. Buradaki وَ (ve) bağlacı saat ile çeyrek bilgisini birleştirir.
Otuz dakika için وَالنِّصْفُ (ven-nısfu) ifadesi kullanılır. 14:30, yani öğleden sonra iki buçuk, السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ وَالنِّصْفُ. (es-sâatüs-sâniyetü ven-nısfu.) şeklinde söylenebilir. Saat tabelasında 14:30, duyuruda ise 15:00 varsa ders yarım saat sonra başlayacaktır.
Örnek
Çözüm: 14:30 için saat iki ve 30 dakika vardır. Bu yüzden cevap السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ وَالنِّصْفُ. (es-sâatüs-sâniyetü ven-nısfu.) olur. 15:00 duyurusu için تَبْدَأُ الحِصَّةُ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ. (tebdeül-hıssatü fis-sâliseti.) denir; anlamı Ders saat üçte başlıyor.
Çeyrek kala ve saat farkını anlama
Bir sonraki saate 15 dakika kaldığında إِلَّا الرُّبْعَ (illâr-rub‘a), yani çeyrek kala ifadesi kullanılabilir. 16:45 için bir sonraki saat beştir; bu nedenle السَّاعَةُ الخَامِسَةُ إِلَّا الرُّبْعَ. (es-sâatül-hâmisetü illâ-r-rub‘a.) denebilir. Bu ifade kelime kelime beşten çeyrek eksik anlamına gelir.
Arapçada saat söylenirken sayı biçimi saat kelimesiyle uyumlu olarak değişebilir. Başlangıç düzeyinde en önemli amaç, saati dinleyince anlamak ve tabeladaki saatle eşleştirmektir. 11:15 ile 11:30 arasındaki süre 15 dakikadır; duyuru 11:30'u gösteriyorsa etkinlik çeyrek saat sonra başlayacaktır.
Örnek
Çözüm: 16:45, 17:00'a 15 dakika kaldığı için çeyrek kaladır. Cevap السَّاعَةُ الخَامِسَةُ إِلَّا الرُّبْعَ. (es-sâatül-hâmisetü illâ-r-rub‘a.) olur. 11:15'ten 11:30'a geçişte 30 - 15 = 15 dakika vardır.
Dijital ve analog saatleri karşılaştırma
Dijital saat doğrudan saat ve dakika biçiminde okunur. Analog saatte kısa kol saati, uzun kol ise dakikayı gösterir; uzun kol üçteyse 15 dakika, altıdaysa 30 dakika, dokuzdaysa 45 dakika anlaşılır. 16:45 ile 17:00 arasındaki fark 15 dakikadır.
Arapça duyurularda başlama eylemi için تَبْدَأُ (tebdeü) fiili kullanılabilir. Ders veya ders saati için حِصَّةٌ (hıssatun) kelimesi kullanılır. Örneğin تَبْدَأُ حِصَّةُ العَرَبِيَّةِ فِي السَّاعَةِ الخَامِسَةِ. (tebdeü hıssatül-arabiyyeti fis-sâatil-hâmiseti.) cümlesi Arapça dersi saat beşte başlıyor anlamına gelir.
Örnek
Çözüm: Analog saat 16:45'i, duyuru 17:00'ı gösteriyor. 17:00 - 16:45 = 15 dakikadır. Bu yüzden duyuru, dersin 15 dakika sonra başlayacağını bildirir. Arapça karşılaştırma için بَعْدَ خَمْسَ عَشْرَةَ دَقِيقَةً. (ba‘de hamsa aşara dakîkaten.) yani On beş dakika sonra denebilir.
Kısa duyuru kurma ve anlama
Kısa bir okul duyurusunda dersin adı ve başlangıç saati bulunabilir. دَرْسُ اللُّغَةِ العَرَبِيَّةِ (dersül-luğatil-arabiyye) Arapça dersi, يَبْدَأُ (yebdeü) ise başlıyor demektir. Basit bir duyuru cümlesi يَبْدَأُ دَرْسُ اللُّغَةِ العَرَبِيَّةِ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ. (yebdeü dersül-luğatil-arabiyyeti fis-sâmineti ven-nısfi.) biçiminde kurulabilir.
Resimdeki analog saat 08:15'i, duyuru ise 08:30'u gösteriyor. Öğrenci önce saati okur, sonra duyurudaki saati bulur ve aradaki süreyi hesaplar. Böylece dersin 15 dakika sonra başlayacağını söyleyebilir. Bu işlem, yalnızca Arapça öğrenirken değil, gerçek okul hayatında da kullanılır.
Örnek
Kısa diyalog: مَتَى يَبْدَأُ الدَّرْسُ؟ (metâ yebdeüd-dersu?) — Ders ne zaman başlıyor? يَبْدَأُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ. (yebdeü fis-sâmineti ven-nısfi.) — Saat sekiz buçukta başlıyor. 08:15 ile 08:30 arasında 15 dakika vardır.
Saatleri kullanarak kısa konuşma
Saat hakkında kısa bir konuşmada önce soru, sonra saat cevabı ve gerekirse etkinlik bilgisi verilir. مَتَى؟ (metâ?) ne zaman, الآنَ (el-âne) şimdi ve غَدًا (ğaden) yarın anlamına gelir. Bu kelimeler A1 düzeyinde okul programı ve günlük plan hakkında konuşmayı kolaylaştırır.
Arapçada sabah ve öğleden sonra bilgisini açıkça söylemek karışıklığı azaltır. صَبَاحًا (sabâhan) sabahleyin, بَعْدَ الظُّهْرِ (ba‘dez-zuhri) öğleden sonra anlamında kullanılabilir. Ancak 24 saatlik dijital bir tabelada 14:30 gibi bir ifade zaten öğleden sonraki zamanı açıkça gösterir.
Örnek
Kısa diyalog: مَتَى دَرْسُ العَرَبِيَّةِ؟ (metâ dersül-arabiyyeti?) — Arapça dersi ne zaman? الدَّرْسُ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ وَالنِّصْفِ. (ed-dersu fis-sâniyeti ven-nısfi.) — Ders saat iki buçukta. شُكْرًا. (şükran.) — Teşekkürler.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Arapçada saat söylenirken her zaman dijital ekrandaki sayı aynen okunur. Doğrusu: Dijital saat doğrudan okunabilir; ancak günlük ifadelerde çeyrek geçe, buçuk ve çeyrek kala kalıpları da kullanılır. Örneğin 16:45 için السَّاعَةُ الخَامِسَةُ إِلَّا الرُّبْعَ. (es-sâatül-hâmisetü illâr-rub‘a.) denebilir.
- Yanlış: Saat 14:30, Arapçada on dört buçuk şeklinde söylenmelidir. Doğrusu: 24 saatlik dijital gösterim 14:30 olabilir; sözlü temel kullanımda genellikle السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ وَالنِّصْفُ. (es-sâatüs-sâniyetü ven-nısfu.) yani saat iki buçuk denir. Gerekirse bunun öğleden sonra olduğu ayrıca belirtilir.
- Yanlış: وَالرُّبْعُ ifadesi çeyrek kala demektir. Doğrusu: وَالرُّبْعُ (ver-rub‘u) çeyrek geçe, إِلَّا الرُّبْعَ (illâr-rub‘a) ise çeyrek kala anlamındadır. وَ (ve) ile إِلَّا (illâ) arasındaki fark önemlidir.
- Yanlış: Türkçedeki gibi her durumda saat kelimesinden sonra yalnızca sayı kullanılır. Doğrusu: Arapçada saat ifadelerinde sayı biçimi değişebilir ve belirli tanımlık kullanılabilir. Başlangıçta kalıpları bütün olarak öğrenmek daha doğrudur: السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ وَالرُّبْعُ. (es-sâatüs-sâminetü ver-rub‘u.)
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta saatler, günlük program ve randevu konuşmalarıyla daha uzun cümleler içinde kullanılacaktır. Öğrenciler sabah ve öğleden sonra ifadelerini, haftanın günlerini ve ders programını birlikte söyleyebilecektir. Ayrıca bir etkinliğin ne zaman başladığını ve ne kadar sürdüğünü açıklayan cümleler kurulacaktır. Sonraki adımda kısa yazılı duyurular okunacak ve öğrenciler kendi okul panoları için basit Arapça duyurular hazırlayacaktır.
Özet
Arapçada saat sormak için كَمِ السَّاعَةُ؟ (kemis-sâa?) denir; tam saatlerde saat sayısı, 15 dakikada çeyrek, 30 dakikada buçuk ve 45 dakikada çeyrek kala kalıpları kullanılabilir. Dijital veya analog saat önce okunur, sonra duyurudaki başlangıç saatiyle karşılaştırılır. Böylece öğrenciler Arapça ders saatini, kalan süreyi ve kısa okul duyurularını anlayıp söyleyebilir.