Hava ve gün sözcüklerini öğrenerek basit hava durumu ifadelerini anlayabilir ve günlük konuşmalarda kullanabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Üç temel sözcüğü tanıyalım
Bu derste üç temel sözcük öğreneceğiz: güneş, yağmur ve gün. Arapçada güneş için شَمْس (şems), yağmur için مَطَر (matar), gün için يَوْم (yevm) denir. Sözcükleri önce tek başına, sonra kısa cümlelerde kullanacağız.
Arapça sözcükleri okurken sesleri dikkatle dinlemek önemlidir. ش (şin) harfi Türkçedeki “ş” sesine benzer. م (mim) “m”, ط (tı) ise kalın bir “t” sesidir. ي (ya) bu sözcükte “y” sesiyle başlar.
Örnek
Kartı gösterip sözcüğü söyleyin: شَمْس (şems) = güneş; مَطَر (matar) = yağmur; يَوْم (yevm) = gün.
2. Güneş ve yağmur sözcüklerini cümlede kullanma
Arapçada belirli bir şeyden söz ederken sözcüğün başına çoğu zaman ال (el) takısı gelir. Bu derste güneş ve yağmurdan söz ederken الشَّمْسُ (eş-şemsu) ve الْمَطَرُ (el-mataru) biçimlerini görebiliriz. Sözcüklerin sonundaki “u” sesi, cümledeki görevine bağlı olarak duyulabilir.
Başlangıç düzeyinde kısa ad cümleleri kurabiliriz. هَذِهِ الشَّمْسُ (hâzihiş-şemsu) “Bu güneştir” anlamına gelir. هَذَا الْمَطَرُ (hâzâ el-mataru) ise “Bu yağmurdur” anlamındadır. Konuşmada amaç, sözcüğü doğru bağlamda tanımak ve kullanmaktır.
Örnek
Resimde güneş kartını gösterin ve söyleyin: هَذِهِ الشَّمْسُ (hâzihiş-şemsu) = Bu güneştir. Yağmur kartını gösterin: هَذَا الْمَطَرُ (hâzâ el-mataru) = Bu yağmurdur.
3. Gün ve bugün arasındaki fark
Arapçada “gün” sözcüğü يَوْم (yevm), “bugün” sözcüğü ise çoğu zaman الْيَوْم (el-yevm) biçimindedir. Başındaki ال (el) takısı sözcüğü belirli hâle getirir; الْيَوْم (el-yevm) günlük kullanımda “bugün” anlamında kullanılır. Bu nedenle يَوْم (yevm) ile الْيَوْم (el-yevm) kullanım bakımından farklıdır.
Hava durumunu günle birlikte söylemek için kısa cümleler kullanabiliriz. الْيَوْمُ مُشْمِسٌ (el-yevmu müşmisun) “Bugün güneşli” demektir. الْيَوْمُ مُمْطِرٌ (el-yevmu mumtırun) “Bugün yağmurlu” demektir. Bu cümlelerde الْيَوْمُ (el-yevmu) cümlenin başında yer alır.
Örnek
Bir öğrenci pencereden dışarı bakar ve şöyle söyler: الْيَوْمُ مُشْمِسٌ (el-yevmu müşmisun). Türkçesi: “Bugün güneşli.” Başka bir gün yağmur yağarsa الْيَوْمُ مُمْطِرٌ (el-yevmu mumtırun) denir.
4. Hava durumu hakkında soru sorma
Gün ve hava durumunu konuşurken basit sorular sorabiliriz. “Bugün hava nasıl?” demek için كَيْفَ الْجَوُّ الْيَوْمَ؟ (keyfe el-cevvu el-yevme?) ifadesi kullanılabilir. Bu cümlede كَيْفَ (keyfe) “nasıl”, الْجَوُّ (el-cevvu) “hava”, الْيَوْمَ (el-yevme) ise “bugün” anlamındadır.
Soruyu duyduğumuzda kısa bir cevap verebiliriz. Güneşli bir gün için الْجَوُّ مُشْمِسٌ (el-cevvu müşmisun) denir. Yağmurlu bir gün için الْجَوُّ مُمْطِرٌ (el-cevvu mumtırun) denir. A1 düzeyinde bu kısa cevaplar iletişim için yeterlidir.
Örnek
Kısa diyalog: كَيْفَ الْجَوُّ الْيَوْمَ؟ (keyfe el-cevvu el-yevme?) = Bugün hava nasıl? الْجَوُّ مُمْطِرٌ. (el-cevvu mumtırun.) = Hava yağmurlu.
5. Sözcükleri ayırt etme ve sıralama
Üç sözcüğü birbirine karıştırmamak için anlam, ses ve yazılış özelliklerine bakabiliriz. شَمْس (şems) şemsiyeyi değil, güneşi anlatır; مَطَر (matar) yağmuru anlatır; يَوْم (yevm) ise bir zaman birimidir. Öğretmen kartları karışık sırada gösterir, öğrenci doğru sözcüğü seçer.
Sözcükleri cümledeki görevlerine göre de ayırt edebiliriz. يَوْم (yevm) “gün” anlamındadır ve zaman bildirir. شَمْس (şems) ile مَطَر (matar) hava ve doğa ile ilgilidir. Önce sözcüğü tanımak, sonra doğru cümleyi kurmak öğrenmeyi kolaylaştırır.
Örnek
Öğretmen üç kartı gösterir: “güneş” dediğinde öğrenci شَمْس (şems) kartını, “yağmur” dediğinde مَطَر (matar) kartını, “gün” dediğinde يَوْم (yevm) kartını seçer.
6. Dinleme, konuşma ve günlük kullanım
Bu sözcükleri günlük yaşamla ilişkilendirmek için sabah hava durumuna bakabiliriz. Okula giderken gökyüzü güneşliyse الشَّمْسُ (eş-şemsu) sözcüğünü, yağmur yağıyorsa الْمَطَرُ (el-mataru) sözcüğünü hatırlarız. Takvimdeki gün ise يَوْم (yevm) ile ilişkilidir.
Bir sınıf etkinliğinde öğrenciler sırayla hava durumu sunabilir. Öğrenci önce الْيَوْمُ (el-yevmu) diyerek bugünü belirtir, ardından hava durumunu söyler. Örneğin الْيَوْمُ مُشْمِسٌ (el-yevmu müşmisun) veya الْيَوْمُ مُمْطِرٌ (el-yevmu mumtırun) diyebilir. Dinleyen öğrenciler güneş ya da yağmur kartını kaldırır.
Örnek
Öğrenci sınıfa şöyle seslenir: الْيَوْمُ مُشْمِسٌ. (el-yevmu müşmisun.) = Bugün güneşli. Sınıftaki diğer öğrenciler güneş kartını kaldırır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: يَوْم (yevm) ve الْيَوْم (el-yevm) tamamen aynı sözcüktür. Doğrusu: يَوْم (yevm) “gün”, الْيَوْم (el-yevm) ise günlük kullanımda “bugün” anlamına gelir. Başındaki ال (el) takısı sözcüğü belirli hâle getirir.
- Yanlış: مَطَر (matar) “şemsiye”, شَمْس (şems) “yağmur” demektir. Doğrusu: مَطَر (matar) “yağmur”, شَمْس (şems) ise “güneş” demektir. Sözcükleri resim ve ses eşleştirmesiyle tekrar etmek karışıklığı azaltır.
- Yanlış: Arapçada cümle sırası her zaman Türkçedekiyle aynıdır. Doğrusu: Arapçada basit cümlelerde sözcüklerin yeri Türkçeden farklı olabilir. Örneğin الْجَوُّ مُشْمِسٌ (el-cevvu müşmisun) ifadesi kelime kelime “hava güneşli” düzenindedir.
- Yanlış: ال (el) takısı her zaman ayrı bir sözcük gibi okunur. Doğrusu: ال (el) çoğu zaman kendisinden sonraki sözcüğe bağlanır; bazı sözcüklerde “l” sesi sonraki harfe uyum sağlar. Örneğin الْمَطَرُ (el-mataru) “el-mataru”, الشَّمْسُ (eş-şemsu) ise “eş-şemsu” şeklinde okunur.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta hava durumu sözcükleri daha geniş sıfatlarla birlikte kullanılabilir. Öğrenciler sıcak, soğuk, rüzgârlı ve bulutlu hava ifadelerini öğrenerek daha ayrıntılı cümleler kurabilir. Günler ve tarihler de bu konuyla birleştirilerek haftanın belirli günlerinde hava durumunu anlatma çalışmaları yapılabilir. Ayrıca kısa hava durumu duyuruları okunup temel bilgiler seçilebilir.
Özet
Bu derste شَمْس (şems), مَطَر (matar) ve يَوْم (yevm) sözcüklerini öğrendik. الْيَوْمُ مُشْمِسٌ (el-yevmu müşmisun) “Bugün güneşli”, الْيَوْمُ مُمْطِرٌ (el-yevmu mumtırun) ise “Bugün yağmurlu” demektir. Sözcükleri resim, dinleme, soru-cevap ve kısa cümlelerle tekrar ederek günlük iletişimde kullanabiliriz.