Almanca A1'de tanışmanın temeli, sein fiilini ich, du ve Sie ile doğru çekmek ve hitabı duruma göre seçmektir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Sein fiili: tanışmanın omurgası
Almanca A1'de selamlaşmadan sonra gelen ilk dil bilgisi adımı sein fiilidir. Bu fiil Türkçedeki olmak ve i-mek görevini görür; kim olduğunu ve ne olduğunu anlatır. Dünya çapında DaF derslerinde öğretmenler fiili çoğu zaman tahtada üçlü tabloyla gösterir: ich bin, du bist, Sie sind. Fiil düzensizdir; tek bir ek kuralıyla türetilmez, biçimler ezberlenir.
sein fiilinin parçalı görünmesi, Cermen dillerinde olmak fiilinin çok sık kullanılıp tek düzene inmemesinden gelir; İngilizcedeki to be ile aynı ailedendir. A1'de tarih değil bugünkü üç biçim yeter. Telaffuz: ich ih (ch bir k değildir, ince hışırtıdır), bin bin, du du, bist bist, Sie zi, sind zint. CEFR can-do hedefi şudur: sein ile kim olduğumu söyleyebilirim. Somut sahne: öğretmen üç satır yazar, sınıf koro tekrar eder, sonra herkes yanındakine döner.
Örnek
Çekim: ich bin (ih bin) ben ...-im; du bist (du bist) sen ...-sin; Sie sind (zi zint) siz ...-siniz. Öğretmen: Wer bist du? (ver bist du) Sen kimsin? Öğrenci: Ich bin Leyla. (ih bin leyla) Ben Leyla'yım. Resmi soru: Wer sind Sie? (ver zint zi) Siz kimsiniz?
Ich bin ile adını söylemek
Adını söylemenin A1'de iki yolu vardır: Ich bin Anna. (ih bin anna) Ben Anna'yım ve Ich heiße Anna. (ih haysen anna) Adım Anna. İkisi de doğrudur. Ich bin ben ...-im demektir; heißen adı ... olmak fiilidir. İlk haftalarda Ich bin daha çabuk yerleşir çünkü sein zaten tahtadadır.
Somut olay: ilk derste bir öğrenci ayağa kalkar ve Ich bin Anna. der; arkadaşı kalıbı kendi adıyla tekrarlar. Bu, kendimi tanıtabilirim hedefine uyar. Samimi soru Wie heißt du? (vi hayst du) Adın ne?, resmi soru Wie heißen Sie? (vi haysen zi) Adınız ne? şeklindedir. Yanıt her iki soruda da kısa kalır. A1'de yan cümle kurulmaz.
Örnek
Kısa metin: Hallo, ich bin Anna. (halo, ih bin anna) Merhaba, ben Anna'yım. Und du? (unt du) Ya sen? Ich bin Mehmet. (ih bin mehmet) Ben Mehmet'im. Bu üç satır, öğrenci-öğrenci tanışmasının iskeletidir.
Ich bin ile rol ve meslek
Adın ardından gelen ikinci bilgi çoğu zaman roldür. A1'de meslek ve öğrencilik çoğu kitapta artikelsiz söylenir: Ich bin Student. (ih bin ştudent) Ben üniversite öğrencisiyim. Ortaöğretim için daha doğru sözcükler Schüler (şüler) ve Schülerin (şülerin) dir: Ich bin Schülerin. Ben öğrenciyim. Birçok meslek adının erkek ve kadın biçimi ayrıdır; A1'de çiftler ezberlenir.
Somut sahne: öğrenci Ich bin Student. der. Türkçede ben bir öğrenciyim derken bir gelir; Almancada meslek cümlesinde bu bir çoğu zaman düşer. Telaffuz: Student ştudent (st = şt). Samimi soru Was bist du? (vas bist du), resmi soru Was sind Sie? (vas zint zi). İkinci bilgi und (unt) ile eklenir: Ich bin Anna und ich bin Schülerin.
Örnek
Ich bin Can. Ben Can'ım. Ich bin Schüler. Ben öğrenciyim. Birleşik: Ich bin Can und ich bin Schüler. (ih bin can unt ih bin şüler) Ben Can'ım ve öğrenciyim. Kız öğrenci: Ich bin Elif und ich bin Schülerin.
du mu Sie mi? Resmi tanışma ve unvanlar
du samimi sendir; yaşıt, aile ve sınıf arkadaşı için kullanılır. Sie resmi sizdir; öğretmen, memur ve tanımadığınız yetişkin için kullanılır. Resmi Sie her zaman büyük harfle yazılır. Küçük sie başka zamirdir; A1'de resmi hitabı büyük Sie olarak kilitlemek karışıklığı azaltır. Unvanlar soyadla gider: Herr (her) Bay, Frau (frau) Bayan.
Somut rol yapma: bir öğrenci yetişkin rolünde Ich bin Herr Müller. (ih bin her müler) Ben Bay Müller'im der. Gerçek ortaöğretim öğrencisi öğretmene genelde adını Ich heiße ... ile verir; öğretmen sınıfa Ich bin Frau ... diye girebilir. Öğrenci öğretmene Sie der. Bu T-V ayrımı Fransızcadaki tu/vous ile aynı nezaket ailesindendir. Emin değilseniz yetişkine Sie deyin.
Örnek
Öğrenci: Guten Tag, ich bin Ali Yılmaz. (guten tak, ih bin ali yılmaz) İyi günler, ben Ali Yılmaz. Öğretmen: Guten Tag, ich bin Frau Klein. (guten tak, ih bin frau klayn) İyi günler, ben Bayan Klein. Hitap kilidi: öğretmene Sie ve Frau Klein.
İlk tanışma diyaloğu
Tanışma selam, ad sorusu ve kısa yanıttır. Resmi kapı cümlesi: Guten Tag, wie heißen Sie? (guten tak, vi haysen zi) İyi günler, adınız nedir? Guten Tag gün içinde güvenli selamdır. wie nasıl/ne, heißen adı olmak, Sie resmi sizdir. Soru düz bir A1 cümlesidir; yan cümle yoktur.
Somut koridor sahnesi: öğrenci öğretmene Guten Tag, wie heißen Sie? der. Öğretmen Ich bin Frau Klein. der. Öğrenci Ich bin Elif. ekler. Nezaket: Freut mich. (froyt mih) Memnun oldum. Samimi ray: Hallo, wie heißt du? (halo, vi hayst du) Merhaba, adın ne? A1'de bu iki rayı karıştırmamak yeter. ß sesi s gibidir. Dünya genelindeki A1 kursları ilk haftayı koro diyaloguyla pekiştirir.
Örnek
Resmi: A: Guten Tag, wie heißen Sie? B: Ich bin Frau Klein. Und Sie? (unt zi) Ben Bayan Klein. Ya siz? A: Ich heiße Elif Kaya. Freut mich. Samimi: A: Hallo, wie heißt du? B: Ich bin Anna. Und du? A: Ich bin Mehmet.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzaklar
Birinci tuzak fiili çekmeden bırakmaktır. Türkçe ben olmak diye düşünülüp Ich sein Anna denmesi sık görülür. Doğrusu Ich bin Anna. çünkü ich ile gelen biçim bin dir. Aynı hata du sein diye çıkar; doğrusu du bist tir. Sie ile sind eşleşir. Zamiri doğru seçip fiili eski haliyle bırakmak cümleyi bozar.
İkinci tuzak hitap ve yazımdır. Kurs içinde du serbest olduğu için bazı öğrenciler öğretmene de Wie heißt du? sorar; doğrusu Wie heißen Sie? dir. Resmi Sie küçük yazılmaz. Üçüncü tuzak sestir: ich ik diye k ile bitmez, ih hışırtısı korunur; Student içinde st şt okunur. Meslekte Türkçe bir bire bir taşınmaz; A1'de Ich bin Schüler artikelsiz öğretilir. Unvan soyadladır, arkadaşın ön adına Herr eklenmez.
Örnek
Yanlış Ich sein Anna. doğrusu Ich bin Anna. Öğretmene yanlış Wie heißt du? doğrusu Wie heißen Sie? Yanlış ses ik bin, doğru ih bin. A1 meslek kalıbı: Ich bin Schüler.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Ich sein Anna. veya du sein demek, fiili çekmeden bırakmak. Doğrusu: ich ile her zaman bin, du ile bist, resmi Sie ile sind kullanılır. Doğrusu Ich bin Anna. ve du bist ... şeklindedir.
- Yanlış: Öğretmene ve tanımadığınız yetişkine du demek, Wie heißt du? sormak. Doğrusu: Öğretmen ve resmi ortam için Sie ve Wie heißen Sie? gerekir. du sınıf arkadaşı, aile ve yakın yaşıt içindir.
- Yanlış: ich sözcüğünü ik diye k ile bitirmek. Doğrusu: ch ince bir hışırtıdır; kaba okunuş ih bin şeklindedir, ik bin değildir.
- Yanlış: Resmi Sie yi küçük harfle yazmak. Doğrusu: Resmi siz her zaman büyük harfle Sie yazılır. Küçük sie başka bir zamirdir.
- Yanlış: Meslek cümlesinde Türkçedeki bir'i zorunlu sanıp her zaman ein eklemek; liseliyken yalnızca Student demek. Doğrusu: A1'de meslek ve rol çoğu zaman artikelsizdir: Ich bin Schüler. Ortaöğretim için Schüler / Schülerin, üniversite için Student / Studentin kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst adımda sein tablosu tamamlanır: er ist, sie ist, es ist, wir sind, ihr seid, sie sind. Ardından haben fiili ve yer sorusu Wo bist du? gelir. Kısa sıfatlar Ich bin müde. ve uyruk Ich bin Türke. / Ich bin Türkin. aynı kalıbı genişletir. Böylece üç zamirlik tanışma, tam çekime ve kısa betimlemeye açılır.
Özet
sein fiili A1'de ich bin, du bist ve Sie sind üçlüsüyle tanışmanın omurgasıdır. Ad ve rol Ich bin ... ile; resmi kapı ise Guten Tag, wie heißen Sie? ile kurulur. du ve Sie ayrımı, büyük harf ve doğru çekim, hem dil hem nezaket kuralıdır.