Japoncada 〜させてもらう yapısı, başkalarından izin alarak bir eylemi yapma iznini kibarca ifade etmek için kullanılır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
〜させてもらう yapısının temel kullanımı
〜させてもらう (sasete morau) yapısı, bir eylemi yapabilmek için başkasından izin almak anlamına gelir. Bu yapı, kişinin eylemi yaparken karşı tarafın iznini ve onayını aldığını kibarca belirtir. Örneğin, bir öğrenci kütüphaneden kitap ödünç almak için izin istediğinde bu yapıyı kullanabilir.
Bu yapı, fiilin て-formuna させてもらう eklenmesiyle oluşturulur. Örneğin, 読む (yomu) fiilinden 読ませてもらう (yomasete morau) şekli, 'okumama izin ver' anlamına gelir. Bu şekilde, kişi eylemi yapma izni aldığını belirtir.
Örnek
図書館で本を読ませてもらってもいいですか。 (Toshokan de hon o yomasete moratte mo ii desu ka.) - Kütüphanede kitap okumama izin verir misiniz?
İzin istemede kibar ifadeler ve kullanımı
İzin istemek Japoncada önemli bir nezaket unsurudur. 〜させてもらう yapısı, izin istemeyi daha kibar ve saygılı hale getirir. Özellikle resmi veya yarı resmi durumlarda tercih edilir.
Örneğin, bir öğrenci kütüphaneciden kitap ödünç almak istediğinde, doğrudan 'ödünç alabilir miyim?' demek yerine, 借りさせてもらえますか (karisasete moraemasu ka) şeklinde sorabilir. Bu, karşı tarafın iznini almak için uygun ve kibar bir yoldur.
Örnek
この本を借りさせてもらえますか。 (Kono hon o karisasete moraemasu ka.) - Bu kitabı ödünç almama izin verir misiniz?
Farklı bağlamlarda 〜させてもらう kullanımı
Bu yapı sadece günlük konuşmada değil, resmi durumlarda da kullanılır. Örneğin, bir öğrenci öğretmenden bir etkinliğe katılmak için izin istediğinde, 参加させてもらえますか (sankasete moraemasu ka) diyerek kibarca izin alabilir.
Aynı şekilde, alışverişte veya başka sosyal durumlarda da kullanılır. Bu, hem karşı tarafı rahatsız etmemek hem de nezaket göstermek için önemlidir.
Örnek
先生、イベントに参加させてもらえますか。 (Sensei, ibento ni sankasete moraemasu ka.) - Öğretmenim, etkinliğe katılmama izin verir misiniz?
İzin isteme ve yaptırmada sık yapılan hatalar
Bazı öğrenciler 〜させてもらう yapısını yanlış kullanabilir. Örneğin, fiilin yanlış formunu kullanmak veya yapıyı gereksiz yere resmi olmayan durumlarda kullanmak yaygın hatalardandır.
Bir diğer hata, doğrudan emir kipi gibi algılanacak şekilde kullanmaktır. 〜させてもらう yapısı izin istemek içindir, emir vermek için değildir. Ayrıca, yapıyı kullanırken fiilin て-formunun doğru alınması önemlidir.
Günlük hayatta 〜させてもらう ile izin istemek
Günlük hayatta bir dükkânda bir şeyi denemek istediğimizde de 〜させてもらう yapısını kullanabiliriz. Örneğin, bir öğrenci ayakkabı denemek için izin istediğinde, 試着させてもらえますか (shichaku sasete moraemasu ka) diyerek kibarca izin alır.
Bu, karşı tarafın iznini almak ve saygı göstermek için uygun bir ifadedir. Böylece sosyal ilişkilerde saygı ve nezaket korunur.
Örnek
この靴を試着させてもらえますか。 (Kono kutsu o shichaku sasete moraemasu ka.) - Bu ayakkabıyı denememe izin verir misiniz?
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: 〜させてもらう yapısı sadece emir vermek için kullanılır. Doğrusu: Bu yapı izin istemek ve almak için kullanılır, emir vermek için değil.
- Yanlış: Fiilin ます-formu ile させてもらう eklenir. Doğrusu: Fiilin て-formuna させてもらう eklenir, ます-formu kullanılmaz.
- Yanlış: Her durumda 〜させてもらう kullanmak gereklidir. Doğrusu: Resmi veya kibar durumlarda kullanılır, günlük samimi konuşmalarda daha basit ifadeler tercih edilir.
- Yanlış: 〜させてもらう yapısı sadece yazılı dilde kullanılır. Doğrusu: Konuşma dilinde de yaygın ve kibar bir ifadedir.
- Yanlış: İzin istemek için sadece 〜てもいい kullanılır, 〜させてもらう gereksizdir. Doğrusu: 〜てもいい daha basit bir izin ifadesidir, 〜させてもらう ise daha kibar ve sorumluluk vurgulayan bir yapıdır.
Bir adım ileri
B1 seviyesinden sonra, öğrenciler 〜させていただく yapısını öğrenerek daha resmi ve saygılı izin isteme ifadelerini kullanmaya başlarlar. Ayrıca, 〜させる (ettirgen) ve 〜てもらう (birinden bir şey yaptırmak) gibi yapılarla daha karmaşık izin ve yaptırma ifadeleri üzerinde çalışılır. Bu aşamada, farklı sosyal durumlara uygun izin isteme ve yaptırma kalıplarını kullanabilmek önem kazanır.
Özet
〜させてもらう yapısı, başkalarından izin alarak bir eylemi gerçekleştirmeyi kibarca ifade eder. Fiilin て-formuna eklenir ve resmi ya da yarı resmi durumlarda kullanılır. Günlük hayatta, okulda ve iş yerinde izin istemek için önemli bir yapıdır.