Japoncada nereden geldiğini sormak için から (kara) yapısını, yaş sormak için ise なんさいですか (nansai desu ka) kalıbını kullanırız.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Nereden geldiğini sormada から (kara) ne işe yarar?
Japoncada bir kişinin nereden geldiğini sormak için どこから きましたか (doko kara kimashita ka) denir. Bu cümlenin anlamı “Nereden geldiniz?” veya samimi ortamda “Nereden geldin?” şeklindedir. Buradaki どこ (doko) “neresi” anlamında kullanılır; から (kara) ise çıkış noktasını, yani “-den, -dan” anlamını verir.
Cevap verirken ülke veya şehir adından sonra から きました (kara kimashita) kalıbı gelir. Örneğin トルコから きました (Toruko kara kimashita) “Türkiye’den geldim” demektir. Japoncada yabancı ülke adları genellikle katakana ile yazılır; bu nedenle başlangıçta ülke adlarını katakana olarak görmek ve okumak normaldir.
Örnek
Soru: どこから きましたか (doko kara kimashita ka) — Nereden geldiniz? Cevap: トルコから きました (Toruko kara kimashita) — Türkiye’den geldim. Burada トルコ (Toruko) ülke adıdır; から (kara) “-den” anlamını, きました (kimashita) ise “geldim” anlamını taşır.
2. Nereden geldiğini sorma ve cevaplama
Nereden geldiğini sorma sorusu genellikle tanışma konuşmasının başında kullanılır. Önce selamlaşabilir, sonra adımızı söyleyebilir ve ardından nereden geldiğimizi paylaşabiliriz. Örneğin kısa bir diyalogda bir öğrenci こんにちは (konnichiwa) diyerek selam verir; diğer öğrenci de selamdan sonra どこから きましたか (doko kara kimashita ka) diye sorabilir.
Resmî veya yeni tanışılan bir ortamda きましたか (kimashita ka) biçimi, “geldiniz mi?” anlamındaki nazik bir soru biçimidir. Cevapta きました (kimashita) kullanılır. Japoncada soru olduğunu çoğu zaman cümlenin sonunda bulunan か (ka) gösterir; bu parçacık cümleyi soru hâline getirir. Soruyu söylerken sesimizi cümlenin sonunda hafifçe yükseltmek de dinleyene yardımcı olabilir.
Örnek
Kısa diyalog: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. どこから きましたか (doko kara kimashita ka) — Nereden geldiniz? トルコから きました (Toruko kara kimashita) — Türkiye’den geldim. そうですか (sou desu ka) — Öyle mi? Bu diyalogda soru ve cevap kalıpları değişmeden tekrar edilebilir.
3. Yaş sorma: なんさい (nansai)
Bir kişinin yaşını sormak için なんさいですか (nansai desu ka) denir. Bu kalıp “Kaç yaşındasınız?” anlamındadır. なんさい (nansai) “kaç yaşında” anlamında kullanılır; ですか (desu ka) ise cümleyi kibar bir soru hâline getirir. Başlangıç düzeyinde bu kalıbı bütünüyle öğrenmek, kelimeleri tek tek çevirmeye çalışmaktan daha kullanışlıdır.
Yaş sorusuna cevap verirken sayıdan sonra さいです (sai desu) denir. Örneğin “On dört yaşındayım” anlamında じゅうよんさいです (juuyon-sai desu) söylenir. “On beş yaşındayım” demek için じゅうごさいです (juugo-sai desu) kullanılır. なんさい (nansai) ve さい (sai) ifadelerinin okunuşunu başlangıçta Latin harfleriyle verilen yazımdan takip edebilirsiniz.
Örnek
Soru: なんさいですか (nansai desu ka) — Kaç yaşındasınız? Cevap: じゅうよんさいです (juuyon-sai desu) — On dört yaşındayım. Cevapta Türkçedeki “yaşındayım” fiilini ayrıca aramaya gerek yoktur; sayı ve さいです (sai desu) birlikte yeterlidir.
4. Nereden geldiğini ve yaşını aynı tanışmada söyleme
Nereden geldiğini sorma ve yaş sorma kalıpları aynı tanışma konuşmasında art arda kullanılabilir. Önce ad sormak, sonra nereden geldiğimizi ve yaşımızı paylaşmak konuşmanın doğal ilerlemesini sağlar. Örneğin bir öğrenci わたしは さくらです (watashi wa Sakura desu) diyerek kendini tanıtabilir. Buradaki わたしは (watashi wa) “ben” anlamındaki konu ifadesidir.
A1 düzeyinde her cevabı uzun cümle yapmaya gerek yoktur. トルコから きました (Toruko kara kimashita) ve じゅうよんさいです (juuyon-sai desu) gibi kısa cevaplar yeterlidir. Diyalog çalışırken öğrenciler sırayla soru sorup cevap vermeli, ardından rolleri değiştirmelidir. Böylece hem から (kara) yapısının yerini hem de なんさいですか (nansai desu ka) kalıbının ritmini daha kolay hatırlarlar.
Örnek
Somut diyalog: こんにちは (konnichiwa) — Merhaba. わたしは えみです (watashi wa Emi desu) — Ben Emi’yim. どこから きましたか (doko kara kimashita ka) — Nereden geldiniz? トルコから きました (Toruko kara kimashita) — Türkiye’den geldim. なんさいですか (nansai desu ka) — Kaç yaşındasınız? じゅうごさいです (juugo-sai desu) — On beş yaşındayım.
5. Ne zaman sormalı, nasıl cevaplamalı?
Nereden geldiğini sorma sorusu, tanışma etkinliklerinde ve sınıf içi eşli çalışmalarda oldukça uygundur. Ancak yaş sorusu her ortamda aynı derecede uygun olmayabilir. Yeni tanıştığımız bir kişiye nazikçe sorsak da karşı taraf cevap vermek istemezse ısrar etmemeliyiz. Japoncada はい (hai) “evet”, いいえ (iie) “hayır” anlamına gelir; fakat yaş sorusuna cevap vermemek de kişinin tercihidir.
Bir ülke adı söylerken harita veya bayrak kullanmak anlamayı kolaylaştırır. Bununla birlikte bayrağın kendisi kişinin doğduğu yeri her zaman kesin olarak göstermez; kişi başka bir ülkede doğmuş, başka bir ülkede yaşıyor veya birden fazla yere ait hissediyor olabilir. Bu nedenle başlangıç düzeyindeki kalıbı kullanırken karşı tarafın verdiği cevabı dikkatle dinlemek ve hemen varsayım yapmamak gerekir. Japonca konuşmada anlaşılmayan bir bölüm olursa もういちど おねがいします (mou ichido onegaishimasu) denebilir; bu “Bir kez daha lütfen” anlamındadır.
exampleFixPlaceholder
Örnek
Sınıf etkinliği: Öğrenci A bir haritayı gösterip どこから きましたか (doko kara kimashita ka) der. Öğrenci B ülke adını söyleyerek トルコから きました (Toruko kara kimashita) diye cevaplar. A daha sonra なんさいですか (nansai desu ka) diye sorar. B cevap vermek istemezse すみません (sumimasen) diyerek soruyu yanıtlamayabilir; bu ifade “Affedersiniz” veya nazikçe “Üzgünüm” anlamında kullanılabilir ve soru sormakta ısrar edilmemelidir.
6. Okuma, yazma ve telaffuz çalışması
Bu ünitede Japonca ifadeleri önce kana ile tanımak önemlidir. どこから きましたか (doko kara kimashita ka) ve なんさいですか (nansai desu ka) ifadelerinde henüz kanji kullanmıyoruz; bu, A1’in ilk üniteleri için bilinçli bir tercihtir. Kana okurken her ses parçasını açık söylemeye çalışın: どこ (doko) “doko”, から (kara) “kara”, なんさい (nansai) ise Latin harfleriyle “nansai” olarak yazılır.
Çalışma için iki kart hazırlayabilirsiniz. Bir karta ülke adını ve diğer karta bir yaş bilgisini yazıp eşinizin uygun soruyu sormasını sağlayın. Örneğin ülke kartında トルコ (Toruko), yaş kartında じゅうごさい (juugo-sai) bulunabilir. Eşiniz どこから きましたか (doko kara kimashita ka) veya なんさいですか (nansai desu ka) diye sorar; siz de doğru kalıpla cevap verirsiniz.
Örnek
Mini alıştırma: 1. どこから きましたか (doko kara kimashita ka) sorusuna ülke adıyla cevap verin: トルコから きました (Toruko kara kimashita). 2. なんさいですか (nansai desu ka) sorusuna sayı ve yaş ekiyle cevap verin: じゅうごさいです (juugo-sai desu). Böylece ilk cevapta から (kara), ikinci cevapta さいです (sai desu) doğru yerde kullanılmış olur.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: なんさい (nansai) kelimesini “nereden” sanmak. Doğrusu: なんさい (nansai) “kaç yaşında” anlamında kullanılır. “Nereden” sorusundaki temel soru sözcüğü どこ (doko), çıkış noktasını gösteren parçacık ise から (kara)dır.
- Yanlış: “Türkiye’den geldim” demek için yalnızca トルコ (Toruko) söylemek. Doğrusu: Ülke adından sonra から きました (kara kimashita) gelir: トルコから きました (Toruko kara kimashita). Sadece ülke adını söylemek anlaşılabilir olsa da başlangıçtaki tam cevap kalıbı bu değildir.
- Yanlış: Yaş cevabında yalnızca sayı söylemenin yeterli olduğunu düşünmek. Doğrusu: Japoncada yaş için sayıdan sonra さいです (sai desu) kullanılır. Örneğin doğru cevap じゅうよんさいです (juuyon-sai desu) biçimindedir.
- Yanlış: Her kişiye doğrudan ve ısrarcı biçimde yaş sormanın uygun olduğunu düşünmek. Doğrusu: なんさいですか (nansai desu ka) kibar bir kalıptır; ancak konu yine de kişisel olabilir. Karşı taraf cevap vermek istemezse konuşmayı zorlamamak gerekir.
- Yanlış: ですか (desu ka) bölümünü her cevapta kullanmak. Doğrusu: Soruda ですか (desu ka) bulunur: なんさいですか (nansai desu ka). Cevapta ise さいです (sai desu) kullanılır: じゅうごさいです (juugo-sai desu).
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde bu konu, yalnızca ülke ve yaş bilgisi vermekten kişilerin yaşadığı yer, okul, sınıf ve günlük yaşamı hakkında kısa cümleler kurmaya ilerler. Öğrenciler どこに すんでいますか (doko ni sundeimasu ka) gibi “Nerede yaşıyorsunuz?” sorularını ve buna uygun cevapları öğrenebilir. Ayrıca resmî ve samimi konuşma arasındaki farkları, sayıların farklı kullanımlarını ve daha doğal tanışma diyaloglarını çalışırlar. Daha ileride kanji kullanımı kademeli olarak artar; ancak kana okuma ve temel kalıplar iletişimin temeli olmaya devam eder.
Özet
Nereden geldiğini sormak için どこから きましたか (doko kara kimashita ka), nereden geldiğini söylemek için 〜から きました (kara kimashita) kullanılır. Yaş sormak için なんさいですか (nansai desu ka), yaş söylemek için sayı ve さいです (sai desu) kalıbı kullanılır. Bu ifadeler kısa, kibar ve başlangıç düzeyindeki tanışma konuşmalarının temel parçalarıdır.