Japonca alışverişte listeyi okuyup ürün, miktar ve fiyat hakkında kısa sorular sorarak uygun ve nazik bir ödeme konuşması yapabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Alışveriş listesini okuma ve yazma
Alışveriş listesi kısa, düzenli ve kolay okunur olmalıdır. Japonca başlangıç düzeyinde ürün adlarını kana ile yazabiliriz: パン (pan) ekmek, りんご (ringo) elma, みず (mizu) su ve ミルク (miruku) süt demektir. Listeye ürünün yanına miktar eklemek, markette ne alacağımızı unutmamıza yardımcı olur.
Miktar söylerken başlangıç düzeyinde genel sayma sözcükleri kullanılabilir. İki elma için りんごを ふたつ (ringo o futatsu), üç ekmek için パンを みっつ (pan o mittsu) diyebiliriz. Buradaki を (o), alınan ürünü gösteren parçacıktır; konuşmada bazen kısa bir duraklama yapılır.
Örnek
Örnek liste: かいものリスト (kaimono risuto) — alışveriş listesi; パンを ひとつ (pan o hitotsu) — bir ekmek; りんごを ふたつ (ringo o futatsu) — iki elma; みずを みっつ (mizu o mittsu) — üç su. Öğrenci bu listeyi okuyup üç ürünü sırayla bulur.
2. Ürün sorma ve isteme
Rafın önünde bir ürünün adını veya fiyatını bilmiyorsak kısa bir soru sorabiliriz. これは なんですか。 (kore wa nan desu ka) Bu nedir? anlamına gelir. Fiyat sormak için これは いくらですか。 (kore wa ikura desu ka) kalıbı kullanılır. Telaffuzda いくら (ikura) sözcüğünü i-ku-ra biçiminde, heceleri belirgin söylemek yararlıdır.
Bir ürünü istemenin temel ve nazik yolu これを ください。 (kore o kudasai) ifadesidir. Miktar eklemek istersek りんごを ふたつ ください。 (ringo o futatsu kudasai) deriz. Daha uzun cümle kurmak zorunda değiliz; A1 düzeyinde açık, kısa ve nazik konuşmak yeterlidir.
Örnek
Somut konuşma: Öğrenci bir meyveyi gösterir ve これは なんですか。 (kore wa nan desu ka) der. Satıcı りんごです。 (ringo desu) diye cevap verir. Öğrenci りんごを ふたつ ください。 (ringo o futatsu kudasai) der. Türkçesi: Bu nedir? Elmadır. İki elma lütfen.
3. Satıcıyla kısa rol oyunu
Rol oyununda bir öğrenci müşteri, başka bir öğrenci satıcı olur. Müşteri önce selam verir, listesini kontrol eder, ürünü ister ve gerekirse fiyatı sorar. Satıcı ürünü gösterir, kısa cevap verir ve toplam fiyatı söyler. Bu sıra, gerçek alışverişteki iletişim akışını taklit eder.
Kısa ve nazik ifadeleri sesli tekrar etmek akıcılığı geliştirir. Müşteri こんにちは。 (konnichiwa) diyerek selamlayabilir, これを ください。 (kore o kudasai) diyerek isteğini belirtebilir ve konuşmanın sonunda ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu) diyebilir. Satıcı da はい。 (hai) evet veya どうぞ。 (douzo) buyurun anlamındaki ifadeleri kullanabilir.
Örnek
Rol oyunu metni: Müşteri: こんにちは。りんごを ふたつ ください。 (konnichiwa. ringo o futatsu kudasai) — Merhaba. İki elma lütfen. Satıcı: はい。どうぞ。 (hai. douzo) — Evet. Buyurun. Müşteri: ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu) — Çok teşekkür ederim. Öğrenciler daha sonra りんご (ringo) yerine パン (pan) veya ミルク (miruku) koyarak konuşmayı tekrar eder.
4. Kasada ödeme ve fiyatı anlama
Kasada satıcı ürünleri kontrol eder ve ödenecek miktarı söyler. Japoncada para birimi için えん (en) sözcüğü kullanılır. Örneğin ごひゃくえんです。 (gohyaku en desu) beş yüz yen demektir. A1 düzeyinde öğrencinin amacı karmaşık hesap yapmak değil, fiyatı dinlemek, anlamak ve uygun bir cevap vermektir.
Fiyatı duyamazsak tekrar isteyebiliriz: もういちど おねがいします。 (mou ichido onegaishimasu) Bir kez daha lütfen demektir. Para verirken どうぞ。 (douzo) denebilir. Ödeme tamamlanınca ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu) diyerek teşekkür edilir. Torba gerekiyorsa ふくろを おねがいします。 (fukuro o onegaishimasu) denebilir.
Örnek
Çözümlü mini durum: Bir ekmek 200 yen, bir süt 300 yen olsun. Listeye göre bir ekmek ve bir süt alınır; toplam 200 + 300 = 500 yendir. Satıcı ごひゃくえんです。 (gohyaku en desu) der. Müşteri parayı verir ve どうぞ。ありがとうございます。 (douzo. arigatou gozaimasu) der. Türkçesi: Buyurun. Teşekkür ederim.
5. Baştan sona alışverişi değerlendirme
Son tekrar etkinliğinde öğrenci listeyi baştan sona kullanır: listeyi okur, ürünleri seçer, fiyat sorar, kasaya gider ve ödeme yapar. Eşlerden biri gözlemci olup ürün adı, miktar, fiyat sorusu ve teşekkür ifadesinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol edebilir. Böylece yalnızca ezber değil, gerçek bir iletişim görevi yapılır.
Etkinlikten sonra öğrenci kendi performansını kısa bir kontrol listesiyle değerlendirebilir. Ürün adını doğru söyledim mi? Miktarı belirttim mi? これは いくらですか。 (kore wa ikura desu ka) kalıbını doğru kullandım mı? ください (kudasai) ve ありがとうございます (arigatou gozaimasu) ifadelerini uygun yerde söyledim mi? Bu sorular, bir sonraki rol oyununda neyi geliştireceğimizi gösterir.
Örnek
Tam diyalog: Müşteri: こんにちは。パンを ひとつ、ミルクを ひとつ ください。 (konnichiwa. pan o hitotsu, miruku o hitotsu kudasai) — Merhaba. Bir ekmek ve bir süt lütfen. Satıcı: はい。ぜんぶで ごひゃくえんです。 (hai. zenbu de gohyaku en desu) — Evet. Hepsi beş yüz yen. Müşteri: どうぞ。ありがとうございます。 (douzo. arigatou gozaimasu) — Buyurun. Teşekkür ederim.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: を (o) yalnızca bir harftir; cümlede alınan nesneyi göstermez. Doğrusu: Bu temel kullanımda を (o) genellikle o diye okunur ve alınan nesneyi gösteren parçacıktır: りんごを ください。 (ringo o kudasai) — Elma lütfen.
- Yanlış: これは いくらですか。 (kore wa ikura desu ka) cümlesi ürünün ne olduğunu sorar. Doğrusu: Bu cümle fiyatı sorar: Bu ne kadar? Ürünün ne olduğunu sormak için これは なんですか。 (kore wa nan desu ka) kullanılır.
- Yanlış: Ürün isterken yalnızca ürün adını söylemek yeterlidir; ください (kudasai) kullanmak gerekmez. Doğrusu: Ürün adını söylemek anlaşılabilir, ancak nazik ve tamamlanmış bir A1 kalıbı için これを ください。 (kore o kudasai) veya パンを ひとつ ください。 (pan o hitotsu kudasai) demek daha uygundur.
- Yanlış: ありがとう (arigatou) ile ありがとうございます (arigatou gozaimasu) her durumda aynı resmiyet düzeyindedir. Doğrusu: ありがとうございます (arigatou gozaimasu) satıcıya veya tanımadığımız bir kişiye teşekkür ederken daha nazik bir seçenektir. A1 rol oyununda bu biçimi kullanmak güvenlidir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta öğrenciler alışveriş konuşmalarını daha uzun hâle getirerek renk, boyut, tercih ve miktar hakkında bilgi verebilir. Ürünleri karşılaştırmak, indirim sormak ve farklı mağaza türlerinde konuşmak yeni hedefler olabilir. Kana okuma hızının artması ve temel kanjilerin kademeli olarak öğrenilmesi, raf etiketlerini ve kısa listeleri daha kolay anlamayı sağlar. Daha sonra öğrenci yalnızca hazır bir diyaloğu tekrarlamak yerine kendi alışveriş listesini hazırlayıp konuşmayı kendisi yönlendirebilir.
Özet
Alışverişte önce listeyi okur, ürünü ve miktarı belirleriz. Fiyat sormak için これは いくらですか。 (kore wa ikura desu ka), ürün istemek için ください (kudasai) ve teşekkür etmek için ありがとうございます。 (arigatou gozaimasu) kullanırız. Rol oyunu, liste yazma ve kasa konuşması bu kalıpları gerçek hayata yakın biçimde tekrar etmemizi sağlar.