Belirli nesne zamirleri, daha önce söylenmiş belirli bir nesnenin adını tekrar etmeden ona gönderme yapar ve ismin cinsiyetine ve sayısına göre lo, la, li veya le biçimini alır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Belirli nesne nedir?
Belirli nesne, cümlede eylemden doğrudan etkilenen ve hangi nesneden söz edildiği belli olan varlıktır. Türkçede “gömleği alıyorum” cümlesinde “gömleği” nesnedir. İtalyancada bu nesne, konuşmada daha önce biliniyorsa tekrar edilmeyebilir ve yerine belirli nesne zamiri kullanılabilir.
Zamir seçerken ismin tekil-çoğul ve eril-dişil oluşuna bakarız. Tekil eril için lo, tekil dişil için la, çoğul eril veya eril-dişil karışık grup için li, çoğul dişil için le kullanılır. Telaffuz ipucu olarak lo “lo”, la “la”, li “li”, le ise “le” diye okunur.
Örnek
Vedo il vestito. — Elbiseyi görüyorum. Lo vedo. — Onu görüyorum. Burada vestito eril ve tekil olduğu için lo kullanılır.
2. Dört zamirin seçimi
İtalyancada isimlerin önündeki belirli tanımlık, zamiri seçmemize yardımcı olur. il maglione “kazak” eril ve tekildir; bu nedenle yerine lo gelir. la sciarpa “atkı” dişil ve tekildir; yerine la kullanılır. Giysinin adı cümlede olmasa bile önceki konuşmadan hangi nesnenin kastedildiği anlaşılmalıdır.
Çoğul isimlerde de aynı mantık geçerlidir. i pantaloni “pantolon” eril çoğul kabul edilir ve yerine li gelir. le scarpe “ayakkabılar” dişil çoğuldur ve yerine le gelir. Bir grup eril ve dişil nesneden oluşuyorsa genel olarak li kullanılır.
Örnek
Provo il maglione e la sciarpa. — Kazağı ve atkıyı deniyorum. Li provo? — Onları deneyeyim mi? Burada iki nesne birlikte olduğu için çoğul eril biçim olan li kullanılmıştır.
3. Zamirin cümledeki yeri
Belirli nesne zamiri, çekimli fiilden önce gelir. Bu nedenle “Pantolonları teslim ediyorum” cümlesi Consegno i pantaloni olabilir; pantolondan daha önce söz edilmişse Li consegno deriz. Zamir, eylemi yapan kişiyi değil, eylemden etkilenen nesneyi gösterir.
Olumsuz cümlede non zamirden önce gelir. Soru cümlesinde de zamirin yeri değişmez; yalnızca ses tonuyla veya soru işaretiyle soru oluşturulur. Örneğin Le compro? “Onları satın alayım mı?” demektir. Buradaki le, daha önce sözü edilen dişil çoğul nesneleri gösterir.
Örnek
Vendo i pantaloni. — Pantolonları satıyorum. Li vendo. — Onları satıyorum. Non li vendo. — Onları satmıyorum. Li vendo? — Onları satıyor muyum? Burada i pantaloni çoğul olduğu için li kullanılır.
4. Alışverişte kullanım: satın alma ve seçme
Alışverişte bir ürünün adını ilk kez söylerken isim kullanılır; aynı üründen tekrar söz ederken zamir kullanmak daha doğaldır. Örneğin müşteri önce Vorrei la giacca. “Ceketi istiyorum.” der. Satış görevlisi ceketi gösterince müşteri La prendo. “Onu alıyorum.” diyebilir.
Fiilin anlamı zamirin seçimini değiştirmez. Prendere “almak”, comprare “satın almak” veya cercare “aramak” fiilleriyle aynı dört zamir kullanılabilir. Önemli olan fiil değil, nesnenin cinsiyeti ve sayısıdır. Il cappotto için lo, la giacca için la kullanılır.
Örnek
Vorrei la giacca di pelle. — Deri ceketi istiyorum. La prendo. — Onu alıyorum. Quanto costa? — Ne kadar? Müşteri, daha önce belirtilen dişil tekil giacca yerine la kullanmıştır.
5. Denemek ve kısa diyalog kurmak
Kıyafet denerken provare fiili sık kullanılır. Bir müşteri eldivenleri gösterip Li provo? derse “Onları deneyeyim mi?” anlamına gelir; eldivenler eril çoğul kabul edildiği için li kullanılır. Dişil çoğul bir ürün için Le provo? denir.
Satış görevlisi, müşterinin neyi kastettiğini bağlamdan anlayabilir. Ancak birden fazla ürün ortadaysa zamir yerine ismi tekrar etmek daha açık olabilir. A2 düzeyinde önce tek bir belirli nesneyi doğru zamirle değiştirmek, sonra iki nesneyi birlikte ifade etmek iyi bir öğrenme sırasıdır.
Örnek
Cliente: Posso provare le scarpe? — Müşteri: Ayakkabıları deneyebilir miyim? Commesso: Certo, le provi. — Satış görevlisi: Elbette, onları deneyin. Cliente: Grazie. Le provo subito. — Müşteri: Teşekkürler. Onları hemen deniyorum.
6. Adım adım uygulama ve telaffuz
Bir cümlede doğru zamiri bulmak için üç adım izleyebiliriz: Önce nesneyi belirleriz, sonra nesnenin tekil mi çoğul mu olduğunu söyleriz, son olarak eril mi dişil mi olduğuna bakarız. Ardından zamiri çekimli fiilin önüne getiririz. Örneğin le borse dişil çoğuldur; bu yüzden Le compro. deriz.
Telaffuzda dört zamir kısa ve açık söylenir: lo “lo”, la “la”, li “li”, le “le”. Zamir ile fiili birbirine karıştırmamak gerekir; lo ve la nesneyi, fiil ise yapılan işi gösterir. Cümleyi yüksek sesle söylerken zamiri fiilden biraz önce ve belirgin biçimde telaffuz etmek anlamayı kolaylaştırır.
Örnek
Vedo le borse. — Çantaları görüyorum. Adım 1: Nesne le borse. Adım 2: Dişil ve çoğul. Adım 3: le zamirini fiilden önce getiririz: Le vedo. — Onları görüyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Türkçede “onu” tek biçimde kullanıldığı için İtalyancada da her nesne için lo kullanılabilir. Doğrusu: İtalyancada zamir nesnenin cinsiyetine ve sayısına uyar. Eril tekil için lo, dişil tekil için la, eril çoğul için li, dişil çoğul için le kullanılır.
- Yanlış: Zamir, fiilden sonra gelmelidir: Vedo lo. Doğrusu: Çekimli fiille kullanılan belirli nesne zamiri genellikle fiilden önce gelir: Lo vedo. — Onu görüyorum.
- Yanlış: Le her zaman dişil tekil nesne için kullanılır. Doğrusu: Dişil tekil nesne için la, dişil çoğul nesne için le kullanılır. Örneğin la gonna için la, le gonne için le gelir.
- Yanlış: Zamir kullanınca nesnenin adıyla birlikte zamiri de söylemek gerekir: Lo vedo il vestito. Doğrusu: A2 düzeyinde nesneyi zamirle değiştirdiğimizde isim genellikle tekrar edilmez: Vedo il vestito. veya Lo vedo. denir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta bu zamirler, birleşik zamanlarda ve mastarla daha ayrıntılı incelenir. Örneğin Ho comprato la maglia. cümlesi, nesne zamiriyle L'ho comprata. biçimine dönüşebilir; burada geçmiş zaman ve uyum konusu devreye girer. Ayrıca Lo voglio comprare veya Voglio comprarlo gibi iki farklı yerleşim görülebilir. Daha sonra dolaylı nesne zamirleriyle belirli nesne zamirleri arasındaki fark da öğrenilir.
Özet
Belirli nesne zamirleri, bilinen bir nesnenin adını tekrar etmemizi önler. Lo eril tekil, la dişil tekil, li eril çoğul, le dişil çoğul nesneler için kullanılır. Doğru zamiri seçip çekimli fiilden önce yerleştirerek alışveriş konuşmalarında daha kısa ve doğal cümleler kurabiliriz.