B1 İspanyolcasında hafta sonu planı önermek, gün-saat-yer-etkinliği nazik bir soru kalıbıyla birleştirip karşılıklı anlaşma sağlamaktır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: Hafta sonu için öneri sunmak
CEFR B1 can-do hedefi şudur: Bir arkadaşına hafta sonu için somut bir etkinlik önerebilirsin, gün ve yaklaşık saat söyleyebilirsin, evet veya hayır cevabına göre planı kabul eder, değiştirir ya da nazikçe ertelersin. Dünyada bu konu işlevsel dil olarak öğretilir; amaç kural ezberi değil, gerçek bir buluşmayı ayarlayabilmektir. İspanyolcada bu eylemin adı quedar (kedar)dır. El fin de semana (el fin de semana) hafta sonu demektir. ¿Quedamos el sábado? (kedamos el sabado) Cumartesi buluşuyor muyuz anlamına gelir.
Günlük hayatta bu konuşma teneffüste, evde veya kısa mesajda geçer. Takvim ve defter kullanmak, rastgele fikir saçmak yerine gün, saat ve yer yazmayı öğretir. Türkçede yapacak bir şey bulalım demek yeter; İspanyolca B1'de somut fiil seçmek zorundasın. Ir al cine (ir al sine) sinemaya gitmek, pasear por el parque (pasear por el parke) parkta dolaşmak demektir. İyi bir öneri hem net hem naziktir; soru biçimi emirden daha doğaldır.
Örnek
Ana: ¿Quedamos el sábado por la tarde? (Ana: kedamos el sabado por la tarde) Cumartesi öğleden sonra buluşuyor muyuz? Luis: Sí, me parece bien. ¿A las cinco en el parque? (Luis: si, me parese bien. a las sinko en el parke) Evet, bana uygun. Saat beşte parkta mı?
İç mekan ve dış mekan etkinlikleri
B1 söz varlığında hafta sonu iki büyük gruba ayrılır. İç mekan: ir al cine (ir al sine, sinemaya gitmek), ver una película en casa (ver una pelikula en kasa, evde film izlemek), ir de compras (ir de kompras, alışverişe çıkmak), visitar un museo (visitar un museo, müzeye gitmek), jugar a videojuegos (hugar a videohuegos, video oyunu oynamak), quedarse en casa (kedarse en kasa, evde kalmak). Dış mekan: pasear (pasear, yürüyüş yapmak), hacer deporte (aser deporte, spor yapmak), ir a la playa (ir a la playa, plaja gitmek), montar en bici (montar en bisi, bisiklete binmek), hacer un picnic (aser un piknik, piknik yapmak).
Ders kitaplarında bu konu çoğu ülkede resimli kelime bankasıyla başlar; çünkü önce ne önereceğini bilmen gerekir. Tercih için B1'de Me gusta (me gusta, hoşuma gider) ve Prefiero (prefiero, tercih ederim) yeter. Prefiero quedarme en casa (prefiero kedarme en kasa) Evde kalmayı tercih ederim. Me gusta más el parque que el centro comercial (me gusta mas el parke ke el sentro komersial) Alışveriş merkezinden çok parkı severim. Seçim cümlesi öneriyi kişiselleştirir ve karşı taraf hayır derse ikinci bir kapı açar.
Örnek
Marta: ¿Quieres ir al centro comercial o pasear por el parque? (Marta: kieres ir al sentro komersial o pasear por el parke) Alışveriş merkezine gitmek mi parkta dolaşmak mı istersin? Pablo: Prefiero el parque, porque hace sol. (Pablo: prefiero el parke, porke ase sol) Parkı tercih ederim çünkü hava güneşli.
Hava durumuna bakarak açık hava planı
Hafta sonu önerisi havadan bağımsız düşünülemez. B1 için yeterli hava cümleleri şunlardır: Hace sol (ase sol, güneş var), Hace frío (ase frio, soğuk), Hace calor (ase kalor, sıcak), Hace viento (ase viento, rüzgarlı), Hace buen tiempo (ase buen tiempo, hava güzel), Hace mal tiempo (ase mal tiempo, hava kötü), Llueve (yueve, yağmur yağıyor), Está nublado (esta nublado, bulutlu). Yakın gelecek için en güvenilir B1 kuralı ir a artı mastardır: Voy a mirar el tiempo (voy a mirar el tiempo) Hava durumuna bakacağım.
Evde telefona bakmak, gerçek planda ilk adımdır. Yağmur varsa planı nazikçe değiştirirsin. B1'de karmaşık koşul ve dilek kipi beklenmez; si artı şimdiki zaman yeter. Si llueve, mejor vamos al cine (si yueve, mehor vamos al sine) Yağmur yağarsa sinemaya gidelim daha iyi. Açık hava listesi tutmak önerini somutlaştırır: üç etkinlik yaz, havaya göre birini seç, arkadaşınla paylaş. El sábado voy a hacer deporte si hace sol (el sabado voy a aser deporte si ase sol) Cumartesi güneş varsa spor yapacağım.
Örnek
Hoy voy a ver el tiempo. El sábado hace sol. Te propongo ir a la playa por la mañana. (oy voy a ver el tiempo. el sabado ase sol. te propongo ir a la playa por la manyana) Bugün hava durumuna bakacağım. Cumartesi güneşli. Sana sabah plaja gitmeyi öneriyorum.
Öneri kalıpları ve kısa diyalog
B1'de öneri emir gibi değil soru gibi durur. İşe yarar kalıplar: ¿Qué te parece si artı şimdiki zaman (ke te parese si, olsa ne dersin), ¿Por qué no artı şimdiki zaman (por ke no, neden ... yapmıyoruz), ¿Te apetece artı mastar (te apetese, canın ister mi), ¿Quieres artı mastar (kieres, ister misin), Te propongo artı mastar (te propongo, sana öneriyorum), Vamos a artı mastar (vamos a, yapalım). Apetece sözcüğünde vurgu te hecesindedir: a-pe-TE-se. ¿Qué te parece si el domingo vamos al museo? (ke te parese si el domingo vamos al museo) Pazar müzeye gitsek ne dersin?
Dünyada bu kalıplar çift çalışmasıyla öğretilir: biri müsait saati bilir, diğeri etkinliği bilir, birlikte plan çıkarırlar. Kısa diyalog üç hamledir: öneri, tepki, netleştirme. ¿Dónde quedamos? (donde kedamos) Nerede buluşuyoruz? ¿A qué hora? (a ke ora) Saat kaçta? Bu iki soru olmadan plan yarım kalır. Rol oyununda soruyu yükselen bir ses tonuyla sormak nezaketi taşır. Karşı taraf anlamazsa aynı fikri ikinci bir kalıpla tekrar etmek B1 stratejisidir.
Örnek
Laura: ¿Qué te parece si el domingo vamos al museo? (Laura: ke te parese si el domingo vamos al museo) Pazar müzeye gitsek ne dersin? Diego: Buena idea. ¿A qué hora quedamos? (Diego: buena idea. a ke ora kedamos) Güzel fikir. Saat kaçta buluşuyoruz? Laura: A las once en la puerta. (Laura: a las onse en la puerta) On birde kapıda.
Türkçe konuşanların sık düştüğü tuzaklar
Türkçeden bire bir çeviri öneri konuşmasını bozar. 'Hadi sinemaya gidelim' hem teklif hem hafif emirdir; İspanyolcada Vamos al cine (vamos al sine) mümkün olsa da ilk turda ¿Te apetece ir al cine? (te apetese ir al sine) daha uygundur. İkinci tuzak her etkinliğe hacer (aser) yapıştırmaktır. Sinemaya gitmek hacer cine değildir; doğrusu ir al cinedir. Film izlemek ver una película (ver una pelikula) demektir. Üçüncü tuzak meşguliyeti ser ile söylemektir. Soy ocupado yanlıştır; doğrusu Estoy ocupado veya Estoy ocupada (estoy okupado / okupada) şeklindedir.
Dördüncü tuzak planı Türkçe şimdiki zaman alışkanlığıyla bırakmaktır. Netleştirmek için Vamos a ir (vamos a ir, gideceğiz) veya El sábado vamos (el sabado vamos) kullanılır. Beşinci tuzak reddi tek No ile kesmektir; bu kaba durabilir. Lo siento, no puedo. Tengo que estudiar (lo siento, no puedo. tengo ke estudiar) Üzgünüm, yapamam. Çalışmam gerekiyor. Alternatif sunmak konuşmayı kurtarır: Mejor el domingo (mehor el domingo) Pazar daha iyi. ¿Otra día? değil, ¿Otro día? (otro dia) Başka gün mü? denir çünkü día eril sözcüktür.
Örnek
Yanlış yol: sinema için hacer cine ve meşguliyet için soy ocupado. Doğru metin: El sábado no puedo ir al cine. Estoy ocupado. ¿Qué te parece el domingo? (el sabado no puedo ir al sine. estoy okupado. ke te parese el domingo) Cumartesi sinemaya gelemem. Meşgulüm. Pazar ne dersin?
Planı sınıfa kısa sunmak
B1 can-do hedefinin görünür kanıtı kısa bir sözlü sunumdur. Posterde üç şey durmalıdır: gün ve saat, etkinlik, kısa gerekçe. Gerekçe hava, fiyat veya ilgi olabilir. Cümleler şimdiki zaman ve ir a ile kurulur. El sábado por la tarde vamos a ir al parque (el sabado por la tarde vamos a ir al parke) Cumartesi öğleden sonra parka gideceğiz. Hace buen tiempo y no es caro (ase buen tiempo y no es karo) Hava güzel ve pahalı değil. Öğretmenin sıkça onayladığı şey süslü dil değil, planın anlaşılır ve gerçekçi olmasıdır.
Dünyada bu görev mini sunum olarak bilinir; amaç başkasının senin planını tekrar edebilmesidir. Sunumdan sonra bir arkadaş soru sormalıdır. ¿Dónde quedáis? (donde kedais) Nerede buluşuyorsunuz? ¿Cuánto cuesta? (kuanto kuesta) Kaça mal olur? ¿Qué hacemos si llueve? (ke asemos si yueve) Yağmur yağarsa ne yaparız? B1'de yer, fiyat ve yedek plan soruları doğal uzantıdır. Sunumu ezber paragraf gibi okumak yerine posterdeki üç maddeye bakarak konuşmak daha inandırıcıdır.
Örnek
Buenos días. Nuestro plan: el domingo a las diez vamos a montar en bici. Hace sol. Quedamos en la puerta del instituto. ¿Os parece bien? (buenos dias. nuestro plan: el domingo a las dies vamos a montar en bisi. ase sol. kedamos en la puerta del instituto. os parese bien) Günaydın. Planımız: pazar saat onda bisiklete bineceğiz. Güneş var. Okul kapısında buluşuyoruz. Size uygun mu?
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Her etkinliği Türkçedeki yapmak gibi hacer ile söylemek, örneğin hacer cine. Doğrusu: Sinemaya gitmek ir al cine, film izlemek ver una película, spor yapmak ise gerçekten hacer deporte dir. Fiili etkinliğe göre seç.
- Yanlış: Meşgulüm demek için Soy ocupado kullanmak. Doğrusu: Geçici durum estar ister: Estoy ocupado veya Estoy ocupada. Ser kimlik ve kalıcı özellik içindir.
- Yanlış: Reddi tek No ile kesmek veya Türkçe hadi enerjisini emir gibi aktarmak. Doğrusu: Öneriyi soru kalıbıyla sun; reddi Lo siento, no puedo ve bir gerekçe veya Mejor el domingo gibi alternatifle yumuşat.
- Yanlış: El fin de semana yerine İngilizce weekend veya Türkçe söz dizimiyle el weekend demek; ¿Otra día? yazmak. Doğrusu: Hafta sonu el fin de semana dir. Día eril olduğu için otro día denir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, B2'de aynı görev uzar: quiero que artı dilek kipi ile başkasından eylem istersin, gerekçeleri varsayım ve karşılaştırma ile büyütürsün. Geçmiş bir hafta sonunu anlatıp ona bakarak yeni planı savunursun. Yazılı davetiye, uzun pazarlık ve İspanya ile Latin Amerika'daki farklı çıkış saatleri de devreye girer. Şimdilik B1'de net gün, net yer ve nazik soru yeter; B2 o netliğin üzerine gerekçe ve esneklik ekler.
Özet
B1'de hafta sonu planı, quedar, ir a ve birkaç nazik soru kalıbıyla kurulur. İç-dış etkinlik, hava durumu, kabul-ret ve kısa sunum aynı can-do hedefin parçalarıdır. Türkçeden çeviri tuzaklarını bırakıp somut fiil, estar ve alternatif cümle kullanırsan konuşma hem doğru hem doğal durur.