B1 öğrencisi doğa, iklim ve geri dönüşüm sözcükleriyle çevresini tarif eder, alışkanlıklarını anlatır ve sürdürülebilir yaşam hakkında basit, bağlı cümlelerle görüş bildirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Doğayı ve canlıları betimlemek
CEFR B1 can-do hedefi şudur: öğrenci tanıdık bir doğal alanı basit ve bağlı cümlelerle tarif edebilir. Dünyada bu ünite çoğu zaman resim betimleme, kısa gezi anlatısı ve sınıf içi ¿Qué ves? (ke bes) ne görüyorsun sorusuyla işlenir. Temel sözcükler B1 sınırındadır: la naturaleza (la na-tu-ra-LE-sa) doğa, el bosque (el BOS-ke) orman, el árbol (el AR-bol) ağaç, la planta (la PLAN-ta) bitki, el animal (el a-ni-MAL) hayvan, el río (el RI-o) ırmak, el pájaro (el PA-ha-ro) kuş.
Cümleleri şimdiki zaman ve hay (ay) vardır kalıbıyla kurarız. En el bosque hay muchos árboles y animales. (en el BOS-ke ay MU-ços AR-bo-les i a-ni-MA-les) Ormanda birçok ağaç ve hayvan vardır. La naturaleza es importante para la vida. (la na-tu-ra-LE-sa es im-por-TAN-te PA-ra la BI-da) Doğa yaşam için önemlidir. Günlük hayatta milli park, piknik ve belgesel konuşması bu sözlüğü çağırır; bir sonraki adımda aynı sahneye gerekçe eklenir.
Örnek
Somut betimleme: Veo un bosque grande. Hay pájaros, un río y muchas plantas. Quiero proteger la naturaleza. (BE-o un BOS-ke GRAN-de. Ay PA-ha-ros, un RI-o i MU-ças PLAN-tas. KYE-ro pro-te-HER la na-tu-ra-LE-sa) Büyük bir orman görüyorum. Kuşlar, bir ırmak ve birçok bitki var. Doğayı korumak istiyorum.
İklim, hava ve su kaynakları
B1 öğrencisi el tiempo (el TYEM-po) o günkü hava ile el clima (el KLI-ma) uzun süreli iklimi ayırır. Türkçe konuşanlar bu iki sözcüğü sık karıştırır. Yararlı sözcükler: la lluvia (la YU-bya) yağmur, la sequía (la se-KI-a) kuraklık, el calor (el ka-LOR) sıcak, el agua (el A-gua) su, la nube (la NU-be) bulut, el mar (el mar) deniz. El agua görünüşte dişil kökene rağmen B1’de el artikeliyle öğrenilir.
Su, sınıfta döngü resmiyle anlatılır çünkü öğrenci somut sırayı cümleye dökebilir. El agua de los ríos va al mar. Luego hay nubes y lluvia. (el A-gua de los RI-os ba al mar. LUE-go ay NU-bes i YU-bya) Irmakların suyu denize gider. Sonra bulutlar ve yağmur olur. İklim suyu etkiler: El clima cambia y hay menos agua. (el KLI-ma KAM-bya i ay ME-nos A-gua) İklim değişir ve daha az su olur. Haberlerde kuraklık ve sel konuşulurken bu kalıplar yeterlidir.
Örnek
Kısa diyalog: — ¿Qué tiempo hace hoy? (ke TYEM-po A-se oy) Bugün hava nasıl? — Hace calor y no llueve. Hay sequía. (A-se ka-LOR i no YUE-be. Ay se-KI-a) Sıcak ve yağmur yağmıyor. Kuraklık var.
Evde geri dönüşüm ve kompost
CEFR can-do: öğrenci evdeki ayırma alışkanlığını şimdiki zamanla anlatabilir. İspanya’da kutular renklidir ve bu bilgi uydurma değil, günlük uygulamadır: el contenedor amarillo (el kon-te-ne-DOR a-ma-RI-yo) sarı kutu plastik ve metal ambalaj için, el contenedor verde (el kon-te-ne-DOR BER-de) yeşil kutu cam içindir. Sözcükler: reciclar (re-si-KLAR) geri dönüştürmek, separar (se-pa-RAR) ayırmak, la basura (la ba-SU-ra) çöp, el plástico (el PLAS-ti-ko) plastik, el vidrio (el BI-dryo) cam, el metal (el me-TAL) metal.
Mutfak artığı için el compost (el KOM-post) veya los restos orgánicos (los RES-tos or-GA-ni-kos) denir. En casa separamos el vidrio, el plástico y el metal. (en KA-sa se-pa-RA-mos el BI-dryo, el PLAS-ti-ko i el me-TAL) Evde camı, plastiği ve metali ayırırız. Los restos de comida van al compost del jardín. (los RES-tos de ko-MI-da ban al KOM-post del har-DIN) Yemek artıkları bahçedeki komposta gider. B1’de üçlü kural yeter: reducir, reutilizar, reciclar (re-du-SIR, re-u-ti-li-SAR, re-si-KLAR) azalt, yeniden kullan, geri dönüştür.
Örnek
Olay: Ayşe ev arkadaşını anlatır. Yo reciclo el plástico todos los días. El vidrio va al contenedor verde. Hacemos compost en el jardín. (yo re-SI-klo el PLAS-ti-ko TO-dos los DI-as. El BI-dryo ba al kon-te-ne-DOR BER-de. a-SE-mos KOM-post en el har-DIN) Ben her gün plastiği geri dönüştürüyorum. Cam yeşil kutuya gider. Bahçede kompost yapıyoruz.
Yerel geri dönüşüm merkezi: kâğıt, karton ve tekstil
B1’de kamu yeri tarif edilir: el centro de reciclaje (el SEN-tro de re-si-KLA-he) geri dönüşüm merkezi. el papel (el pa-PEL) kâğıt, el cartón (el kar-TON) karton, el textil (el teks-TIL) tekstil, la ropa vieja (la RO-pa BYE-ha) eski giysidir. İspanya’da kâğıt ve karton için mavi kutu kullanılır: el contenedor azul (el kon-te-ne-DOR a-SUL). Fiiller B1’dir: llevar (ye-BAR) götürmek, tirar (ti-RAR) atmak, separar ayırmak.
Mahalle gezisi ve okul ödevi bu sahneyi gerçek kılar. Llevo el papel y el cartón al centro de reciclaje. (YE-bo el pa-PEL i el kar-TON al SEN-tro de re-si-KLA-he) Kâğıdı ve kartonu geri dönüşüm merkezine götürüyorum. La ropa vieja también se recicla. (la RO-pa BYE-ha tam-BYEN se re-SI-kla) Eski giysiler de geri dönüştürülür. Öğrenci burada yalnızca sözcük ezberlemez; sıra, yer ve nesneyle kısa bir anlatı kurar.
Örnek
Kısa metin: Hoy voy al centro de reciclaje. Llevo periódicos, cajas de cartón y camisetas viejas. Allí separan el papel y el textil. (oy boy al SEN-tro de re-si-KLA-he. YE-bo pe-RYO-di-kos, KA-has de kar-TON i ka-mi-SE-tas BYE-has. a-YI se-PA-ran el pa-PEL i el teks-TIL) Bugün geri dönüşüm merkezine gidiyorum. Gazete, karton kutu ve eski tişört götürüyorum. Orada kâğıdı ve tekstili ayırıyorlar.
Şehirde sürdürülebilir yaşam
B1 can-do: öğrenci kentteki çevre dostu bir uygulamayı basit gerekçeyle anlatabilir. el huerto urbano (el WER-to ur-BA-no) kent bahçesi, çatıdaki yeşil alan için de el jardín en el tejado (el har-DIN en el te-HA-do) denir. Kalıplar: ahorrar agua (a-o-RAR A-gua) su tasarruf etmek, ahorrar energía (a-o-RAR e-ner-HI-a) enerji tasarruf etmek, cuidar (kwi-DAR) özen göstermek. En la ciudad también podemos cuidar la naturaleza. (en la syu-DAD tam-BYEN po-DE-mos kwi-DAR la na-tu-ra-LE-sa) Şehirde de doğayı koruyabiliriz.
Çatı bahçesi gıda, serinlik ve az da olsa yeşil alan sağlar; dil kitabı bunu fotoğrafla bağlar. En el tejado hay plantas y tomates. (en el te-HA-do ay PLAN-tas i to-MA-tes) Çatıda bitkiler ve domatesler var. Así ahorramos agua y producimos comida. (a-SI a-o-RRA-mos A-gua i pro-du-SI-mos ko-MI-da) Böylece su tasarruf eder ve yiyecek üretiriz. Türkiye’de balkon sebzesi konuşulurken aynı sözlük taşınır.
Örnek
Görüş: Me gusta el huerto urbano. Es bueno para el clima de la ciudad. Podemos reciclar y cultivar plantas. (me GUS-ta el WER-to ur-BA-no. Es BWE-no PA-ra el KLI-ma de la syu-DAD. Po-DE-mos re-si-KLAR i kul-ti-BAR PLAN-tas) Kent bahçesini seviyorum. Şehrin iklimi için iyidir. Geri dönüştürebilir ve bitki yetiştirebiliriz.
Konuşma kalıpları ve Türkçe kaynaklı hatalar
B1’de çevre hakkında görüş için şu kalıplar yeter: Creo que... (KRE-o ke) bence, Es importante... (es im-por-TAN-te) önemlidir, Tenemos que... (te-NE-mos ke) yapmalıyız, En mi opinión... (en mi o-pi-NYON) bana göre. Soru: ¿Qué haces para el medio ambiente? (ke A-ses PA-ra el ME-dyo am-BYEN-te) Çevre için ne yapıyorsun? Cevap: Reciclo el papel y ahorro agua. (re-SI-klo el pa-PEL i a-O-rro A-gua) Kâğıdı geri dönüştürür ve su tasarruf ederim. Çekim: yo reciclo, tú reciclas, él recicla.
Türkçe kaynaklı hatalar ayrı çalışılır. el medio ambiente erildir; la medio ambiente yanlıştır. Hava el tiempo, iklim el clima’dır; el clima hace calor yerine hace calor denir. Her atığa basura denmez; tür adı söylenir. Cansız kavramda kişisel a yok: proteger la naturaleza doğrudur. reducir, reutilizar ve reciclar aynı fiil değildir.
Örnek
Düzeltilmiş diyalog: — ¿Reciclas en casa? (re-SI-klas en KA-sa) Evde geri dönüşüm yapıyor musun? — Sí, separo el vidrio y el plástico. Creo que es importante para el clima. (si, se-PA-ro el BI-dryo i el PLAS-ti-ko. KRE-o ke es im-por-TAN-te PA-ra el KLI-ma) Evet, camı ve plastiği ayırıyorum. İklim için önemli olduğunu düşünüyorum.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Tiempo ile clima aynı anlamda kullanılır. Doğrusu: Tiempo o günkü havadır; clima bir yerin uzun dönem özelliğidir. Sıcaklık için hace calor denir.
- Yanlış: Medio ambiente dişil sanılır: la medio ambiente. Doğrusu: Doğrusu el medio ambiente’dir; ambiente eril olduğu için el kullanılır.
- Yanlış: Her çöpe basura denir; geri dönüştürülen malzeme de basura sayılır. Doğrusu: Basura genel çöptür. Ayrılanlar papel, vidrio, plástico diye adlandırılır; süreç reciclaje’dir.
- Yanlış: Türkçe nesne alışkanlığıyla proteger a la naturaleza denir. Doğrusu: Kişi olmayan genel kavramda kişisel a kullanılmaz: proteger la naturaleza.
- Yanlış: Reciclar, reutilizar ve reducir birbirinin yerine konur. Doğrusu: Reducir azaltmak, reutilizar yeniden kullanmak, reciclar malzemenin işlenmesidir; B1’de üçü ayrıdır.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde öğrenci çevre konusunda gerekçeli görüş yazar ve kısa haber özetler. Koşullu cümle ve dilek kipi devreye girer; varsayım ve öneri daha uzun bağlanır. Sözvarlığına daha soyut terimler eklenir. Öğrenci o noktada kampanya metni ve tartışma konuşması üretebilir.
Özet
B1 İspanyolcasında doğa, iklim ve geri dönüşüm orman tarifi, evde ayırma ve kent bahçesi gibi somut sahnelerle öğrenilir. Öğrenci reciclar, ahorrar agua, el bosque ve el clima ile bağlı cümle ve kısa diyalog kurar. Cinsiyet, tiempo-clima ve basura hatalarını düzelterek İspanya’daki konteynerler ve günlük çevre konuşmasına hazırlanır.