Tanımlayan yan cümleler teknoloji ve iletişimde tam olarak hangi kişiyi, uygulamayı veya cihazı kastettiğimizi göstererek mesajı netleştirir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Tanımlayan Yan Cümle Nedir ve Neden Virgülsüzdür
Tanımlayan yan cümle bir ismi sınırlar ve hangi kişi veya şeyden bahsettiğimizi gösterir. İngilizcede who, which ve that zamirleri bu işi yapar. Telaffuz: who hu, which viç, that det. Virgül konulmaz çünkü bilgi cümlenin anlamı için zorunludur ve cümle bu bilgi olmadan eksik kalır.
B1 düzeyinde öğrenci, insanları ve nesneleri yan cümlelerle daha kesin tanımlayabilir. Dünyada bu konu resimli kartlar, eşleştirme ve gerçek görevlerle öğretilir. Teknoloji sınıfında bir projeyi anlatırken tam grubu belirtmek için kullanılır. İngilizce, fikirleri bağlamak için bu yapıları uzun süredir günlük konuşmada kullanır.
Örnek
The students who work on the project are excited. (Projede çalışan öğrenciler heyecanlıdır.) who hangi öğrenciler olduğunu söyler ve virgül yoktur.
İnsanları Tanımlamak: who ve that
İnsanlar için who veya that seçilir. who hu, that det diye okunur. İkisi de B1 düzeyinde doğrudur ve özne ya da nesne olabilir. The girl who builds the robot is clever. (Robotu yapan kız zekidir.) Kısa diyalog: A: Who is the student that helps you? B: He is the boy who knows coding. (A: Sana yardım eden öğrenci kim? B: Kodlamayı bilen çocuk.)
Türkçedeki -an/-en veya ki yapısından farklı olarak zamir İngilizcede isimden hemen sonra gelir. Birçok ülkede kişi fotoğraflarıyla pratik edilir. Günlük hayatta the teacher who explains the app (uygulamayı açıklayan öğretmen) dersiniz. Robot montajında hangi öğrencinin ne yaptığını net söylemek için bu kalıp yeterlidir.
Örnek
The boy who I met in the computer class is my partner. (Bilgisayar sınıfında tanıştığım çocuk partnerimdir.) Nesne konumunda who yerine that da olur veya zamir atılabilir.
Nesneleri ve Teknoloji Aletlerini Tanımlamak
Eşyalar, uygulamalar ve cihazlar için which veya that kullanılır. which viç, that det. The phone which I use has a good camera. (Kullandığım telefonun iyi bir kamerası vardır.) that günlük konuşmada daha sıktır, which biraz daha resmi durur. B1 kelime dağarcığıyla telefon, tablet, uygulama ve bilgisayar tarif edilir.
Teknoloji masasında tartışırken the tablet that shows the map (haritayı gösteren tablet) dersiniz. Dünya genelinde ürün tanıtımları ve uygulama mağazası yorumları bu cümlelerle doludur. Somut olay: arkadaşınıza indirdiğiniz programı anlatırken tam olarak hangisi olduğunu belirtirsiniz. Türkçe kaynaklı who hatasına düşmeyin çünkü eşyaya who denmez.
Örnek
The computer that we bought last year is still fast. (Geçen yıl aldığımız bilgisayar hâlâ hızlıdır.) Nesne olduğu için The computer we bought last year is still fast. da doğrudur.
Yerler ve Sahiplik: where ve whose
Yerler için where kullanılır, telaffuz: ver. The website where I watch videos is popular. (Videoları izlediğim web sitesi popülerdir.) Sahiplik için whose huuz denir ve insanlar ile bazen nesneler için geçerlidir. The student whose robot works well is happy. (Robotu iyi çalışan öğrenci mutludur.) whose kimin anlamındadır.
whose ile who's karıştırılmamalıdır çünkü who's who is veya who has demektir. Sanal işbirliğinde the platform where we share files (dosya paylaştığımız platform) dersiniz. B1 düzeyinde yer ve sahip belirtmek için bu iki zamir yeterlidir. Günlük hayatta okul, ev, internet sitesi ve uygulama tarifinde sıkça çıkar.
Örnek
A: Where is the app whose design is simple? B: It is the one that we use in class. (A: Tasarımı basit olan uygulama nerede? B: Sınıfta kullandığımız o.)
Zamiri Atmak ve İletişimde Kısa Cümle Kurmak
Nesne konumundaki who, which ve that çoğu zaman atılır. The video I watched yesterday was about communication. (Dün izlediğim video iletişim hakkındaydı.) Özne ise atılmaz çünkü cümle bozulur. Telaffuzları unutmayın: hu, viç, det. Dijital sunum hazırlarken cümleleri kısa tutmak için atma çok yaygındır.
İletişimde e-posta veya sohbette the message you sent (gönderdiğin mesaj) yeterlidir. Türkçe kaynaklı hata her zamiri zorla yazmaktır. Dünyada B1 kitapları bu kuralı diyalog ve boşluk doldurma ile öğretir. Somut olay: bir arkadaşa izlediğiniz videoyu veya kullandığınız programı anlatırken zamiri düşürmek konuşmayı doğal yapar.
Örnek
The presentation that they prepared is about technology. veya The presentation they prepared is about technology. (Hazırladıkları sunum teknoloji hakkındadır.)
Dünyada Öğretimi, Günlük Hayat ve Türkçe Kaynaklı Hatalar
Bu konu dünyada iletişimsel yöntemle öğretilir: bir ürünü tarif et, bir kişiyi tanıt, bir siteyi tavsiye et. Resimler, kısa diyaloglar ve gerçek teknoloji görevleri kullanılır. Tarihsel olarak İngilizcede ilgi zamirleri cümleleri birleştirmek için uzun zamandır kullanılmaktadır ama B1 dersinde pratik yeterlidir. Günlük hayatta sosyal medya biyografileri, uygulama yorumları ve teknoloji haberleri bu yapılarla doludur.
Sık Türkçe kaynaklı hatalar şunlardır: eşyaya who demek, tanımlayan yan cümleye virgül koymak, what kullanmak ve whose ile who's karıştırmak. Doğru diyalog: A: Which laptop do you like? B: The laptop that has a long battery life. (A: Hangi dizüstü bilgisayarı seversin? B: Pili uzun ömürlü olan dizüstü.) Kelime seçimi B1 sınırında kalır: app, phone, robot, project, website, message.
Örnek
The app I use every day helps me learn English. (Her gün kullandığım uygulama İngilizce öğrenmeme yardım eder.) Zamir atılmış ve cümle doğal durmaktadır.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Eşyalar için who kullanmak, örneğin the phone who I bought. Doğrusu: Eşyalar ve uygulamalar için which veya that kullanılır. the phone that I bought doğrudur.
- Yanlış: Tanımlayan yan cümlede virgül koymak. Doğrusu: Tanımlayan yan cümlelerde virgül yoktur çünkü bilgi cümleyi tanımlamak için şarttır ve cümle onsuz eksik kalır.
- Yanlış: İlgi zamiri olarak what kullanmak. Doğrusu: what bu yapıda kullanılmaz; which veya that tercih edilir.
- Yanlış: Nesne zamirini her zaman yazmak zorunda sanmak. Doğrusu: who, which, that nesne ise B1'de sıklıkla atılır ve cümle daha doğal durur.
- Yanlış: whose ile who's karıştırmak. Doğrusu: whose sahiplik (kimin) bildirir, who's ise who is veya who has kısaltmasıdır.
Bir adım ileri
Bir üst düzeyde B2'de non-defining relative clauses öğrenilir ve virgülle ekstra bilgi eklenir. Reduced relative clauses ve participle clauses gelir. Daha uzun resmi cümlelerde whom ve karmaşık whose yapıları çıkar. Teknoloji metinlerinde ve akademik sunumlarda birden fazla yan cümleyle ayrıntılı tanımlar yazabilirsiniz.
Özet
Tanımlayan yan cümleler who, which, that, where ve whose ile isimleri netleştirir. Teknoloji ve iletişimde hangi uygulamadan, kişiden veya yerden bahsettiğimizi söyler. Virgülsüzdür, nesne zamiri atılabilir ve B1 günlük konuşmayı güçlendirir.