Be going to yapısıyla A1 düzeyinde seyahat ve günlük gelecek planlarımızı kısa, net cümlelerle anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Günlük hayatta gelecek planları neden konuşuruz?
İnsanlar her gün yarın, hafta sonu veya yaz için plan yapar. Arkadaşlarınla bir kafede otururken tatil hayali kurarsın. İngilizcede bu niyeti be going to (bi go-ing tu) ile söylersin. Örneğin I am going to visit my friends in summer. (Yazın arkadaşlarımı ziyaret edeceğim.) cümlesi A1 için yeterlidir.
Bu yapı günlük konuşmayı kolaylaştırır. Karşıdaki kişi senin ne yapmak istediğini hemen anlar. We are going to go to a cafe tomorrow. (Yarın bir kafeye gideceğiz.) dersen plan netleşir. Telaffuz ipucu: going to çoğu zaman go-ing tu, hızlı konuşmada gona gibi duyulur ama sınıfta tam hali öğrenilir.
Örnek
Somut olay: Ali ve Ece kafede oturur. Ali: I am going to travel in July. (Temmuzda seyahat edeceğim.) Ece: Are you going to go by bus? (Otobüsle mi gideceksin?) Ali: No, I am going to fly. (Hayır, uçacağım.) Bu kısa konuşma gerçek bir planı gösterir.
Be going to nasıl kurulur?
Yapı çok basittir: özne + am / is / are + going to + fiilin yalın hali. I am going to (ay em go-ing tu), you are going to (yu ar go-ing tu), he is going to (hi iz go-ing tu), she is going to (şi iz go-ing tu), we are going to (vi ar go-ing tu), they are going to (dey ar go-ing tu). Fiil her zaman yalın kalır: go, visit, stay, buy, see.
Olumsuzda not eklenir: I am not going to stay. (Kalmayacağım.) Soruda am / is / are başa gelir: Are you going to travel? (Seyahat edecek misin?) Kısa cevap: Yes, I am. veya No, I am not. Masa etrafında oturup liste yazarken bu kalıpları tekrar etmek öğrenmeyi hızlandırır.
Örnek
Örnek cümleler: I am going to buy a ticket. (Bilet alacağım.) She is not going to go by plane. (O uçakla gitmeyecek.) Are they going to visit the museum? (Onlar müzeyi ziyaret edecek mi?) Yes, they are. (Evet, edecekler.)
Seyahat planlarında be going to kullanmak
Haritaya bakarken şehir, otel veya plaj seçersin. O zaman I am going to go to Izmir. (İzmir'e gideceğim.) dersin. A1 kelimeleri yeter: city (si-ti), hotel (ho-tel), beach (biç), bus (bas), plane (pleyn), map (mep). We are going to stay in a small hotel. (Küçük bir otelde kalacağız.) cümlesi net bir plandır.
Harita üzerinde parmağınla gösterirken soru da sorabilirsin. Where are you going to go? (Nereye gideceksin?) I am going to see the sea. (Denizi göreceğim.) Zaman sözcükleri A1'de kalır: tomorrow (tu-mo-rov), next week (nekst vik), in summer (in sa-mır). Böylece plan hem yer hem zaman içerir.
Örnek
Harita konuşması: I am going to travel to Ankara next week. (Gelecek hafta Ankara'ya seyahat edeceğim.) He is going to take the bus. (O otobüse binecek.) We are not going to fly. (Uçmayacağız.)
Kısa diyaloglar ve soru-cevap
Bilgisayarda bilet veya otel bakarken arkadaşınla konuşursun. Diyalog kısa tutulur çünkü A1'de uzun cümle gerekmez. What are you going to do? (Ne yapacaksın?) sorusu her zaman işe yarar. Cevap: I am going to buy a cheap ticket. (Ucuz bir bilet alacağım.) Telaffuz: what (vat), cheap (çip).
Araştırma sırasında olumsuz ve soru da gelir. I am not going to stay three days. (Üç gün kalmayacağım.) Are you going to go with your family? (Ailenle mi gideceksin?) Yes, I am. We are going to visit my aunt. (Evet. Teyzemi ziyaret edeceğiz.) Bu kalıplar gerçek bir araştırma anını yansıtır.
Örnek
Bilgisayar başı diyalog: A: Are you going to travel in August? (Ağustosta seyahat edecek misin?) B: Yes, I am. I am going to go to the beach. (Evet. Plaja gideceğim.) A: I am going to stay at home. (Ben evde kalacağım.)
Bu yapı dünyada nasıl öğretilir ve günlük yerini nasıl alır?
Dünyadaki A1 sınıflarında öğretmenler önce resim gösterir: bavul, harita, uçak bileti. Öğrenciler I am going to pack my bag. (Çantamı toplayacağım.) gibi cümleler kurar. Yapı, hareket anlamından (bir yere gitmek) plan anlamına gelmiştir; bu yüzden derslerde sıkça seyahat konusuyla birlikte verilir. Broşürlere bakmak da aynı işi görür: gerçek hayatta acentede We are going to take a bus tour. (Otobüs turuna katılacağız.) dersin.
Birçok ülkede önce şimdiki zaman, sonra bu gelecek planı öğretilir. Öğretmenler kısa diyalog ezberletir, sonra öğrenciler kendi planlarını söyler. Yanlış anlamalar da burada çıkar: bazıları yapıyı sadece uçak veya otel için sanır. Oysa I am going to eat at home tonight. (Bu akşam evde yiyeceğim.) gibi günlük işler için de kullanılır. Broşür okumak hem kelime hem yapıyı pekiştirir.
Örnek
Acente örneği: Görevli: Are you going to visit the old city? (Eski şehri ziyaret edecek misiniz?) Öğrenci: Yes, we are. We are going to stay two nights. (Evet. İki gece kalacağız.)
Telaffuz ipuçları ve pratik cümleler
going to tam hali go-ing tu olarak öğretilir. Hızlı konuşmada gona duyulur ama A1'de önce net söylemek önemlidir. I am (ay em), you are (yu ar), he is (hi iz) ayrı çalışılır. Fiiller kısa tutulur: go (go), see (si), buy (bay), stay (stey), visit (vi-zit).
Pratik için her gün bir cümle kur. Sabah I am going to go to school. (Okula gideceğim.) de. Akşam I am not going to watch TV. (Televizyon izlemeyeceğim.) de. Arkadaşına sor: What are you going to do tomorrow? (Yarın ne yapacaksın?) Cevabı dinle ve kendi cümlenle cevap ver. Bu tekrar hem telaffuzu hem yapıyı yerleştirir.
Örnek
Pratik set: I am going to meet my friend. (Arkadaşımla buluşacağım.) She is going to buy a map. (O bir harita alacak.) They are not going to travel by plane. (Onlar uçakla seyahat etmeyecek.) Are we going to eat out? (Dışarıda yiyecek miyiz?)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: I going to Istanbul. (am/is/are yok) Doğrusu: Doğrusu I am going to Istanbul. Özne ile going to arasına mutlaka am, is veya are gelir.
- Yanlış: I am go to the hotel. (fiil yalın hali unutuluyor) Doğrusu: going to'dan sonra fiil yalın kalır: I am going to go to the hotel. veya I am going to stay in the hotel.
- Yanlış: Her gelecek cümlede will kullanmak Doğrusu: Plan ve niyet için A1'de be going to tercih edilir. Anlık karar başka bir konudur; şimdilik planları bu yapıyla söyle.
- Yanlış: going to sadece uçak veya tatil için Doğrusu: Yapı her türlü plan içindir: I am going to do my homework. (Ödevimi yapacağım.) da aynı kalıptır.
- Yanlış: Soru cümlesinde be'yi unutmak: You going to come? Doğrusu: Soru Are you going to come? şeklindedir. am/is/are başa alınır.
Bir adım ileri
Bir sonraki düzeyde will ile anlık karar ve tahmin ayrımı gelir. Ayrıca şimdiki zamanın planlı gelecek (I am meeting him at 5) kullanımı eklenir. Seyahat konusunda daha fazla kelime ve rezervasyon diyalogları işlenir. A2'de first conditional gibi basit koşul cümleleri de planlara bağlanır.
Özet
Be going to, A1'de seyahat ve günlük planları anlatmanın en basit yoludur. Özne, am/is/are, going to ve yalın fiil yeter. Harita, broşür, kafe ve bilgisayar başı konuşmaları bu yapıyı gerçek hayata taşır.