A2 Fransızcasında hava tahmini sunmak, yarının havasını birkaç kalıpla anlatmak ve bu havaya uygun kısa çevre önerileri yazmak demektir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: tahmini sunmak, öneriyi yazmak
Bu ünitenin can-do hedefi nettir: basit bir hava bültenini anlayıp kendi cümlelerinle sunabilirsin; ayrıca üç-beş cümlelik çevre önerisi yazabilirsin. Dünyada A2 sınıfları bu işi çoğu zaman aynı sırayla öğretir: önce hava kalıpları, sonra harita üzerinde yer adları, en sonda hava buysa sen ne yaparsın bağlantısı. Öğretmen Fransa haritasını gösterirken sen bölge ve kalıbı birleştirirsin. Aujourd'hui il fait beau dans le sud. (ojurdüi il fe bo dan lö süd) Bugün güneyde hava güzel. Demain il va pleuvoir dans le nord. (dömen il va plövuar dan lö nor) Yarın kuzeyde yağmur yağacak. Harita, soyut cümleyi görünür kılar ve ezberi azaltır.
Gerçek hayatta aynı dil, aile sohbetinde, servis otobüsünde ve okul bahçesinde yağmur başlayınca çıkar. Il fait froid. (il fe frua) Hava soğuk, cümlesi palto kararını değiştirir. Çevre tarafında Il faut protéger la nature. (il fo proteje la natür) Doğayı korumak gerekir, cümlesi saksıya, çöp kutusuna ve ışığa bağlanır. A2'de uzun iklim makalesi yoktur; hedef, dinleyenin hemen uygulayabileceği kısa sunum ve kısa metindir. Fransa'da kamu hava hizmeti günlük bülten üretir; senin işin o bülteni taklit eden üç-dört cümlelik okul versiyonudur.
Örnek
Kısa bülten: Bonjour. Voici la météo. (bonjur. vuasi la meteo) Merhaba. İşte hava durumu. Aujourd'hui il y a du soleil à Lyon. (ojurdüi il ya dü sole a liyon) Bugün Lyon'da güneş var. Demain il va pleuvoir. (dömen il va plövuar) Yarın yağmur yağacak. Il faut prendre un parapluie. (il fo prandr en paraplüi) Şemsiye almak gerekir.
Hava kalıpları, telaffuz ve pencere gerçeği
Hava cümlelerinin omurgası il fait (il fe) ve il y a (il ya) kalıplarıdır. Türkçede hava güzel derken olmak fiilini düşünürüz; Fransızcada güzellik, sıcaklık ve soğukluk için faire kullanılır. Il fait beau. (il fe bo) Hava güzel. Il fait chaud. (il fe şo) Hava sıcak. Il fait froid. (il fe frua) Hava soğuk. Il fait mauvais. (il fe move) Hava kötü. Yağmur ve kar kişisiz fiille gelir: Il pleut. (il plö) Yağmur yağıyor. Il neige. (il nej) Kar yağıyor. Güneş ve bulut için güvenli yol Il y a du soleil. (il ya dü sole) Güneş var, Il y a des nuages. (il ya de nüaj) Bulut var, kalıplarıdır. Rüzgârda hem Il y a du vent. (il ya dü van) Rüzgâr var, hem Il fait du vent. (il fe dü van) Rüzgâr var, A2'de kabul görür.
Yarın için iki emniyetli yol vardır. Birincisi aller artı mastar: Il va pleuvoir. (il va plövuar) Yağmur yağacak. İkincisi sık duyulan il fera (il föra): Demain il fera froid. (dömen il föra frua) Yarın hava soğuk olacak. Soru kalıbı bugün için Quel temps fait-il ? (kel tan fe til) Hava nasıl? Yarın için Quel temps fera-t-il demain ? (kel tan föra til dömen) Yarın hava nasıl olacak? Telaffuzda pleut sözcüğünün ö sesi kısa tutulur; froid içinde ua duyulur; soleil (sole) sözcüğünde son l yutulmaz. Pencereden yağmur görüyorsan cümleyi gerçekle bağla ve saksıya bak: yağmur varken bitkiyi sulamak gerekmez. Aujourd'hui il pleut. Il ne faut pas arroser les plantes. (ojurdüi il plö. il nö fo pa aroze le plant) Bugün yağmur yağıyor. Bitkileri sulamak gerekmez.
Örnek
Kısa diyalog: Quel temps fait-il aujourd'hui ? (kel tan fe til ojurdui) Bugün hava nasıl? Il pleut. (il plö) Yağmur yağıyor. Et demain ? (e dömen) Ya yarın? Demain il va pleuvoir aussi. (dömen il va plövuar osi) Yarın da yağmur yağacak. Alors il ne faut pas arroser les plantes. (alor il nö fo pa aroze le plant) O zaman bitkileri sulamak gerekmez.
Sınıfta hava tahmini sunmak
Sınıf önünde sunum A2'de tiyatro değil, anlaşılır bültendir. Önce selam ve başlık gelir. Bonjour tout le monde. (bonjur tu lö mond) Herkese merhaba. Voici la météo pour demain. (vuasi la meteo pur dömen) İşte yarın için hava durumu. Sonra yer artı hava: À Paris il va pleuvoir. (a pari il va plövuar) Paris'te yağmur yağacak. Dans le sud il fera beau. (dan lö süd il föra bo) Güneyde hava güzel olacak. Sıcaklık basit kalır: Il fera vingt degrés. (il föra ven dögre) Yirmi derece olacak. Kapanışta bir öneri bülteni hayata bağlar. Prenez un parapluie. (pörne en paraplüi) Şemsiye alın. Mettez un manteau s'il fait froid. (mete en manto sil fe frua) Hava soğuksa palto giyin.
Dünyada dil sınıfları bu sunumu sık sık hava spikeri oyunuyla öğretir; amaç ezber şiir değil, göz teması, yavaş tempo ve net fiillerdir. Dinleyenin can-do'su da vardır: basit bülteni anlayıp bir not almak. Sen konuşurken haritaya parmakla göster, cümleyi uzatma; A2 dinleyicisi yan cümlede kaybolur. Beden dili abartılı olmasın, ama yüzün ve elin anlamı taşır. Öğretmen dinlerken senin fiil seçimine bakar: hava için il fait mi yanlış il est mi, yarın için va var mı, yer adı var mı? Bir sunum bir dakikayı geçmesin. Bitirirken teşekkür et: Merci de votre attention. (mersi dö votr atansiyon) Dikkatiniz için teşekkürler.
Örnek
Sunum metni: Bonjour tout le monde. Voici la météo pour demain. (bonjur tu lö mond. vuasi la meteo pur dömen) Herkese merhaba. İşte yarın için hava durumu. À Paris il va pleuvoir. Il fera quinze degrés. (a pari il va plövuar. il föra kenz dögre) Paris'te yağmur yağacak. On beş derece olacak. Dans le sud il fera beau et chaud. (dan lö süd il föra bo e şo) Güneyde hava güzel ve sıcak olacak. Prenez un parapluie à Paris. (pörne en paraplüi a pari) Paris'te şemsiye alın. Merci de votre attention. (mersi dö votr atansiyon) Dikkatiniz için teşekkürler.
Çevre önerileri yazmak
Yazılı çevre önerisi A2'de kompozisyon değil, kısa gerekçeli cümleler ve mini listedir. Temel kalıplar şunlardır: Il faut (il fo) gerekir, On doit (on dua) insan ...malı, On peut (on pö) insan ...ebilir. Il faut recycler le papier. (il fo rösikle lö papye) Kâğıdı geri dönüştürmek gerekir. On doit économiser l'eau. (on dua ekonimize lo) Suyu tasarruf etmek gerekir. On peut planter un arbre. (on pö plante en arbr) Ağaç dikilebilir. Olumsuz emir A2'de yaygındır. Ne jetez pas les déchets par terre. (nö jöte pa le deşe par ter) Çöpleri yere atmayın. N'oubliez pas d'éteindre la lumière. (nubliye pa detendr la lümier) Işığı kapatmayı unutmayın. Her cümlede bir fiil olsun; yalnız isim yığmak metin sayılmaz.
Metni yazarken her öneriyi hava, sınıf veya evle bağla; böylece ezber slogan olmaz. Yağmur yağıyorsa bitkiyi sulama. Soğuksa pencereyi kapat, ısıyı boşa verme. Sıcak ve güneşliyse suyu yine boşa akıtma. Il fait chaud. On doit économiser l'eau. (il fe şo. on dua ekonimize lo) Hava sıcak. Suyu tasarruf etmek gerekir. Dünyada eko-okul çalışmaları bu kısa metin türünü destekler; senin işin bilimsel rapor değil, uygulanabilir A2 cümlesidir. Beş cümleyi aşma. Nokta koy, özne-fiil sırasını bozma. Yazıyı bitirmeden sesli oku: recycle (rösikl), déchets (deşe), énergie (enerji) sözcüklerinin vurgusu ilk hecede kaybolmasın.
Örnek
Kısa metin: Il faut protéger la nature. (il fo proteje la natür) Doğayı korumak gerekir. On doit recycler le papier et le plastique. (on dua rösikle lö papye e lö plastik) Kâğıdı ve plastiği geri dönüştürmek gerekir. On peut marcher à l'école. (on pö marşe a lekol) Okula yürünebilir. N'oubliez pas d'éteindre la lumière. (nubliye pa detendr la lümier) Işığı kapatmayı unutmayın. Ne jetez pas les déchets par terre. (nö jöte pa le deşe par ter) Çöpleri yere atmayın.
Tahmini ve öneriyi tek görevde birleştirmek
Uygulama görevi şudur: önce yarının tahminini sun, hemen ardından aynı havaya uygun iki çevre önerisi yaz. Yağmurlu bir sahnede geri dönüşüm kutusu tesadüf değildir; kötü hava eylemi durdurmaz. Demain il va pleuvoir. (dömen il va plövuar) Yarın yağmur yağacak. Prenez un parapluie. (pörne en paraplüi) Şemsiye alın. Mais il faut aussi recycler. (me il fo osi rösikle) Ama geri dönüşüm de gerekir. On peut trier le plastique à la maison. (on pö triye lö plastik a la mezon) Evde plastiği ayırmak mümkündür. Yağmur suyu bahçe için yeter; bu yüzden Il ne faut pas arroser les plantes. (il nö fo pa aroze le plant) Bitkileri sulamak gerekmez. Böylece tahmin yalnızca hava olmaktan çıkar, günlük sorumluluğa bağlanır.
Sık görülen sınıf olayı şudur: öğrenci tahmini ezberler, öneriyi Türkçe düşünüp kelime kelime çevirir. Bunun yerine hazır kalıp seç: Il faut, On doit, Ne ... pas. Hava bülteni okullarda uzun süredir dil malzemesidir; çevre cümleleri eko-eğitimle aynı masaya gelmiştir. Emin olduğumuz pratik şudur: A2'de başarı çok sözcük değil, doğru kişisiz kalıp ve bir yer adıdır. Paris, Lyon, le nord (lö nor) kuzey, le sud (lö süd) güney yeter. Bir sonraki derste aynı metni arkadaşının bültenine yanıt olarak yazabilirsin. D'accord. Je prends un parapluie. Je trie aussi le papier. (dakor. jö pran en paraplüi. jö tri osi lö papye) Tamam. Şemsiye alıyorum. Kâğıdı da ayırıyorum.
Örnek
Birleşik görev: Voici la météo. Demain il va pleuvoir à Istanbul. (vuasi la meteo. dömen il va plövuar a istanbul) İşte hava durumu. Yarın İstanbul'da yağmur yağacak. Il fera froid. (il föra frua) Hava soğuk olacak. Prenez un manteau et un parapluie. (pörne en manto e en paraplüi) Palto ve şemsiye alın. Il ne faut pas arroser les plantes. (il nö fo pa aroze le plant) Bitkileri sulamak gerekmez. Mais on doit recycler le papier. (me on dua rösikle lö papye) Ama kâğıdı geri dönüştürmek gerekir.
Türkçe kaynaklı tuzaklar ve konunun yeri
Türkçe kaynaklı en inatçı hata, havayı être ile kurmaktır. Il est beau kişi için o yakışıklı veya güzel demektir; hava için doğru kalıp Il fait beau. (il fe bo) Hava güzel. İkinci hata yağmuru isim gibi çevirmektir. La pluie (la plüi) yağmur sözcüğüdür ama cümle Il pleut. (il plö) Yağmur yağıyor, olmalıdır. Üçüncü hata gelecek zamanı unutup bugünkü cümleyi yarına yapıştırmaktır; yarına il va veya il fera eklenir. Dördüncü hata çevre cümlesinde lazım fiilini unutup yalnız isim yığmaktır. Fiil şarttır: Il faut recycler. (il fo rösikle) Geri dönüştürmek gerekir. Beşinci hata cinsiyet ve artikel: la météo dişil, le temps (lö tan) hava, eril; le météo yanlıştır.
Dünyada bu konu çoğu programda A1 sonunda tanıtılır, A2'de sunum ve kısa yazıya çıkar. Günlük hayattaki yeri hava uygulaması bildirimleri, okul gezisi kararı ve evdeki ışığı kapat cümleleridir. Sık yanlış anlama, çevre metninin nutuk sanılmasıdır; A2'de nutuk yoktur, alışkanlık cümlesi vardır. Telaffuzda degrés (dögre) ve soleil (sole) sözcüklerini yutmamak dinlenirliği artırır. Bu bölümü bitirince kendi mahallen için üç cümlelik bülten yaz: yer, hava, bir öneri. Sonra aynı metni sesli sun. Yanlış kalıbı kırmızı kalemle değil, doğru kalıbı yüksek sesle düzelterek bırak.
Örnek
Yanlış-doğru: Yanlış düşünce: hava güzel eşittir il est beau. Doğrusu: Il fait beau. (il fe bo) Hava güzel. Yanlış: Il est pluie. Doğrusu: Il pleut. (il plö) Yağmur yağıyor. Yanlış: yarın için yalnız Il pleut. Doğrusu: Demain il va pleuvoir. (dömen il va plövuar) Yarın yağmur yağacak. Yanlış: kâğıt, su, ağaç. Doğrusu: Il faut recycler le papier. On doit économiser l'eau. On peut planter un arbre. (il fo rösikle lö papye. on dua ekonimize lo. on pö plante en arbr) Kâğıdı geri dönüştürmek gerekir. Suyu tasarruf etmek gerekir. Ağaç dikilebilir.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Hava güzel için Il est beau. denir. Doğrusu: Doğrusu Il fait beau. (il fe bo) Hava güzel. Il est beau bir kişiyi anlatır, havayı değil.
- Yanlış: Yağmur yağıyor için Il est pluie. veya La pluie est. kullanılır. Doğrusu: Kişisiz fiil gerekir: Il pleut. (il plö) Yağmur yağıyor.
- Yanlış: Güneş var cümlesi Il fait soleil. biçiminde kurulur. Doğrusu: A2'de güvenli kalıp Il y a du soleil. (il ya dü sole) Güneş var. faire özellikle güzellik, sıcaklık ve soğukluk içindir.
- Yanlış: Yarın yağmur için bugünkü Il pleut. yeter. Doğrusu: Yarın zamanı işaretlenir: Demain il va pleuvoir. (dömen il va plövuar) Yarın yağmur yağacak.
- Yanlış: Çevre önerisi yalnız isim listesidir: kâğıt, su, ağaç. Doğrusu: Her öneride fiil vardır: Il faut recycler le papier. (il fo rösikle lö papye) Kâğıdı geri dönüştürmek gerekir.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta, B1'de aynı bülten uzar: bölgeler karşılaştırılır, gerekçe parce que ve sonuç donc ile bağlanır, şart cümleleri çoğalır. Geçmiş hava Il a plu. ile anlatılır; iklim sözcükleri ve daha uzun dinleme metinleri devreye girer. Sen artık bir dakikalık spiker değil, kısa yorum yapan konuşmacı olursun. A2'de kalıbı sağlam kur; B1 o kalıbın üzerine neden ve sonuç ekler.
Özet
A2'de hava tahmini; il fait, il y a, il pleut ve yarın için il va ile il fera kalıplarıyla kısa bülten sunmaktır. Çevre önerisi il faut, on doit ve basit emirle yazılır ve havaya bağlanır. Türkçeden gelen est tuzağından kaçın; harita, gerçek pencere ve geri dönüşüm kutusu cümleyi hayata yapıştırır.