Çince’de saat söylemek için önce saati, sonra dakikayı belirtiriz: 点 (diǎn) saat, 分 (fēn) ise dakika anlamına gelir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Saat yapısının temel sırası
Çince’de saat söylemenin temel sırası “saat + 点 (diǎn) + dakika + 分 (fēn)” şeklindedir. Türkçede “saat sekiz yirmi” diyebildiğimiz gibi Çince’de de önce saat söylenir: 八点二十分 (bā diǎn èrshí fēn). Bu ifade “saat sekiz yirmi” demektir.
Saat sormak için en sık kullanılan kalıp 现在几点？(Xiànzài jǐ diǎn?) cümlesidir. Burada 现在 (xiànzài) “şimdi”, 几 (jǐ) ise “kaç” anlamındadır. Cevap verirken saat sayısından sonra mutlaka 点 (diǎn) getiririz; dakika varsa dakikadan sonra 分 (fēn) kullanırız.
Örnek
Saat 8:20 için: 八点二十分 (bā diǎn èrshí fēn). Anlamı: “Saat sekiz yirmi.” Kısa biçim de kullanılabilir: 八点二十 (bā diǎn èrshí). Burada 分 (fēn) söylenmese de anlam açıktır.
2. Saat ve dakika sayılarının söylenişi
Saat bölümü için Çince sayıdan sonra 点 (diǎn) gelir. Dakika bölümünde ise dakika sayısı söylenir ve ardından 分 (fēn) eklenir. Örneğin 5:35, 五点三十五分 (wǔ diǎn sānshíwǔ fēn) biçimindedir. Bu cümle “saat beş otuz beş” anlamına gelir.
Çince’de 20, 30 ve 35 gibi sayılar sayı kurallarına göre söylenir. 二十 (èrshí) “yirmi”, 三十 (sānshí) “otuz”, 三十五 (sānshíwǔ) ise “otuz beş” demektir. A1 düzeyinde amaç, bu sayıları saat yapısının içinde doğru sırayla kullanmaktır; dakikayı saatin önüne almak doğru değildir.
Örnek
Somut örnek: Görselde saat 5:35 ise cevap 现在是五点三十五分。(Xiànzài shì wǔ diǎn sānshíwǔ fēn.) olur. Adım adım: 5 → 五 (wǔ), saat işareti → 点 (diǎn), 35 → 三十五 (sānshíwǔ), dakika işareti → 分 (fēn).
3. Tam saatler ve kısa kullanım
Dakika sıfır olduğunda yalnızca saat ve 点 (diǎn) söylenebilir. 8:00 için 八点 (bā diǎn) demek yeterlidir. Daha açık veya resmî bir söyleyiş olan 八点整 (bā diǎn zhěng) de kullanılabilir; 整 (zhěng) “tam” anlamına gelir.
Dakika 1’den 59’a kadar olduğunda dakika sayısı saatten sonra gelir. Örneğin 2:45, 两点四十五分 (liǎng diǎn sìshíwǔ fēn) şeklinde söylenir. Saat 2 için günlük konuşmada 两 (liǎng) kullanmak doğaldır; bu nedenle 二点 (èr diǎn) yerine genellikle 两点 (liǎng diǎn) denir.
Örnek
Çözümlü örnek: 2:45. Birinci adım, saat 2’yi söylemek için 两 (liǎng) demektir. İkinci adım, 点 (diǎn) eklemektir. Üçüncü adım, 45’i 四十五 (sìshíwǔ) söylemektir. Sonuç: 两点四十五分 (liǎng diǎn sìshíwǔ fēn).
4. Saat sorma ve kısa diyalog
Saat sormanın başka bir yolu 几点？(jǐ diǎn?) ifadesidir. Örneğin bir arkadaşınıza 现在几点？(Xiànzài jǐ diǎn?) diye sorabilirsiniz. Cevap verirken 现在是…… (Xiànzài shì ...) kalıbı kullanılabilir; 是 (shì) burada “-dır/-dir” anlamına gelir.
11:55 için saat bölümü 十一 (shíyī), dakika bölümü 五十五 (wǔshíwǔ) olur. Tam ifade 十一点五十五分 (shíyī diǎn wǔshíwǔ fēn) şeklindedir. Saat 12’ye yaklaşmış olsa da Çince’de bu zamanı söylemek için “12’ye 5 var” yapısını bilmek gerekmez; doğrudan saat ve dakika söylenebilir.
Örnek
Kısa diyalog: A：现在几点？(Xiànzài jǐ diǎn?) — “Şimdi saat kaç?” B：现在是十一点五十五分。(Xiànzài shì shíyī diǎn wǔshíwǔ fēn.) — “Şimdi saat on bir elli beş.”
5. Farklı dakika örnekleri ve günlük kullanım
6:40, 六点四十分 (liù diǎn sìshí fēn) şeklinde söylenir. Burada 六 (liù) saat sayısı, 点 (diǎn) saat işareti, 四十 (sìshí) dakika sayısı ve 分 (fēn) dakika işaretidir. Günlük konuşmada 六点四十 (liù diǎn sìshí) demek de mümkündür.
Saatleri günlük rutin cümlelerinde de kullanabiliriz. Örneğin “Saat sekizde okula gidiyorum” demek için 我八点去学校。(Wǒ bā diǎn qù xuéxiào.) denebilir. 我 (wǒ) “ben”, 去 (qù) “gitmek” ve 学校 (xuéxiào) “okul” anlamındadır; saat ifadesi eylemden önce gelir.
Örnek
Çözümlü örnek: 6:40 için 六点四十分 (liù diǎn sìshí fēn) söylenir. Günlük cümle: 我六点四十分起床。(Wǒ liù diǎn sìshí fēn qǐchuáng.) — “Saat 6:40'ta kalkarım.”
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Dakikayı önce söylemek: 四十五两点 (sìshíwǔ liǎng diǎn). Doğrusu: Çince’de sıra saat, sonra dakika şeklindedir. Doğrusu 两点四十五分 (liǎng diǎn sìshíwǔ fēn) olur.
- Yanlış: Her durumda 2 için 二点 (èr diǎn) demek. Doğrusu: Saat söylerken günlük ve doğal kullanım genellikle 两点 (liǎng diǎn) biçimindedir. 二 (èr) sayma veya sayı okuma bağlamlarında daha sık görülür.
- Yanlış: 分 (fēn) sözcüğünü saat anlamında kullanmak. Doğrusu: 点 (diǎn) saat bölümünü, 分 (fēn) dakika bölümünü gösterir. Örneğin 5:35, 五点三十五分 (wǔ diǎn sānshíwǔ fēn) olur.
- Yanlış: Türkçedeki “beşe çeyrek var” ifadesini doğrudan Çince’ye çevirmek. Doğrusu: A1 düzeyinde saati doğrudan söylemek daha güvenlidir: 4:45 için 四点四十五分 (sì diǎn sìshíwǔ fēn). Böylece saat ve dakika açıkça anlaşılır.
- Yanlış: Dakikası olmayan tam saatlerde mutlaka 零分 (líng fēn) demek. Doğrusu: 8:00 için 八点 (bā diǎn) veya daha vurgulu olarak 八点整 (bā diǎn zhěng) yeterlidir. Başlangıç düzeyinde 零分 (líng fēn) kullanmak gerekli değildir.
Bir adım ileri
Bir üst aşamada saat ifadeleri günlük rutin, ders programı ve randevu cümleleriyle birleştirilecektir. Öğrenciler sabah ve akşamı belirtmek için 上午 (shàngwǔ) ve 下午 (xiàwǔ) gibi zaman sözlerini öğrenebilir. Ayrıca “Saat kaçta?” sorusuna cevap verirken 在 (zài) yapısı ve eylemler kullanılabilir. Örneğin “Ders saat 8:20’de başlar” gibi daha uzun cümleler kurulabilir.
Özet
Çince’de saat söylemenin temel yapısı saat + 点 (diǎn) + dakika + 分 (fēn) sırasıdır. Dakika sıfırsa saat sayısından sonra yalnızca 点 (diǎn) veya 点整 (diǎn zhěng) kullanılabilir; saat 2 olduğunda doğal kullanım genellikle 两 (liǎng) sözcüğüdür. Saat sormak için 现在几点？(Xiànzài jǐ diǎn?) kalıbını, cevap vermek için 现在是…… (Xiànzài shì ...) yapısını kullanabiliriz.