Bir aile fotoğrafını açıklarken aile üyelerini tanıtabilir, kişileri basit görünüş ve etkinlik cümleleriyle anlatabiliriz.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
1. Fotoğraftaki aile üyelerini tanıma
Bu bölümün amacı, bir aile fotoğrafında kimleri gördüğümüzü söyleyebilmektir. Önce temel kelimeleri öğrenelim: 爸爸 (bàba) baba, 妈妈 (māma) anne, 哥哥 (gēge) ağabey, 姐姐 (jiějie) abla, 弟弟 (dìdi) erkek kardeş ve 妹妹 (mèimei) kız kardeş demektir. Çince akrabalık kelimelerinde yaş ve cinsiyet önemlidir; bu nedenle “kardeşim” demek yerine çoğu zaman daha özel bir kelime kullanılır.
Kişi tanıtırken en kolay kalıp 这是…… (Zhè shì...), yani “Bu …” kalıbıdır. Örneğin 这是我爸爸。(Zhè shì wǒ bàba.) — Bu benim babam. Birden fazla kişiyi anlatmak için 照片里有四个人。(Zhàopiàn lǐ yǒu sì ge rén.) — Fotoğrafta dört kişi var diyebiliriz. 有 (yǒu) “var”, 几个人 (jǐ ge rén) ise “kaç kişi” anlamındadır.
Örnek
这是我的家人。照片里有四个人：爸爸、妈妈、哥哥和我。(Zhè shì wǒ de jiārén. Zhàopiàn lǐ yǒu sì ge rén: bàba, māma, gēge hé wǒ.) — Bu benim ailem. Fotoğrafta dört kişi var: babam, annem, ağabeyim ve ben.
2. Pinyin ve dört tonla doğru söyleme
Çinceyi okurken karakterlerin yanında pinyin bulunur. Pinyin, Çince sesleri Latin harfleriyle göstermeye yarar; ancak Türkçe gibi okunmaz. Örneğin 妈妈 (māma) yaklaşık olarak “ma-ma” diye söylenir; ilk hecede uzunluk değil, yüksek ve düz ton önemlidir. İlk hecedeki yüksek ve düz ses, birinci tonu gösterir. Telaffuz ipucu olarak mā yüksek ve düz bir “ma” sesiyle, má “ma”yı yükselterek, mǎ önce alçaltıp sonra yükselterek, mà ise düşen bir tonla söylenebilir.
Standart Mandarin Çincesinde dört ana ton ve ayrıca nötr ton bulunur. Dört ana ton şöyledir: birinci ton düz ve yüksek, ikinci ton yükselen, üçüncü ton alçalıp yükselen, dördüncü ton düşen sestir. Aile konusundaki kelimeleri öğrenirken tonu baştan doğru söylemek önemlidir; çünkü yalnızca harfleri doğru okumak yeterli değildir. Yemek sahnesinde 我们吃饭。(Wǒmen chīfàn.) — Biz yemek yiyoruz cümlesini çalışırken chī hecesini birinci tonda, fàn hecesini dördüncü tonda söylemeye dikkat edilir.
Örnek
Çözümlü örnek: 爸爸 (bàba) kelimesinde ilk hece bà dördüncü tondadır ve ses düşer; ikinci hece ba nötr tonda, hafif söylenir. Bu nedenle kelimeyi iki heceyi aynı güçte söyleyerek değil, ilk heceyi belirgin, ikinci heceyi hafif söyleyerek çalışmak daha uygundur. 爸爸在吃饭。(Bàba zài chīfàn.) — Babam yemek yiyor.
3. Fotoğrafta kişilerin ne yaptığını anlatma
Bir fotoğrafı açıklarken yalnızca kişilerin kim olduğunu değil, ne yaptığını da söyleyebiliriz. Devam eden bir eylemi anlatmak için özne + 在 (zài) + fiil sırasını kullanırız. Örneğin 妈妈在看照片。(Māma zài kàn zhàopiàn.) — Annem fotoğrafa bakıyor. 看 (kàn) “bakmak veya izlemek”, 照片 (zhàopiàn) ise “fotoğraf” demektir.
Büyükanne ve büyükbaba için farklı kelimeler kullanılabilir. 奶奶 (nǎinai) babanın annesi, 爷爷 (yéye) babanın babasıdır; 外婆 (wàipó) annenin annesi, 外公 (wàigōng) annenin babasıdır. Başlangıç düzeyinde bu ayrıntıları karıştırmak normaldir; önce fotoğraftaki kişiyi basitçe 老人 (lǎorén) “yaşlı kişi” diye tanıtmak, sonra daha özel kelimeyi eklemek de mümkündür. Aile albümü sahnesinde 奶奶在看相册。(Nǎinai zài kàn xiàngcè.) — Büyükanne aile albümüne bakıyor cümlesi kullanılabilir.
Örnek
这是我的外婆。她在看相册。相册里有很多照片。(Zhè shì wǒ de wàipó. Tā zài kàn xiàngcè. Xiàngcè lǐ yǒu hěn duō zhàopiàn.) — Bu benim anneannem. O, aile albümüne bakıyor. Albümde birçok fotoğraf var.
4. Nerede olduklarını ve birlikte yapılan işi söyleme
Fotoğraftaki yeri söylemek için 在 (zài) kelimesi kullanılır. 公园 (gōngyuán) park, 家 (jiā) ev, 客厅 (kètīng) oturma odası ve 餐厅 (cāntīng) yemek odası veya restoran demektir. Yer cümlesinde kişi veya kişilerden sonra yer gelir: 我们在公园。(Wǒmen zài gōngyuán.) — Biz parktayız. Fotoğrafta konuşan kişi de varsa 我们 (wǒmen) “biz”, konuşan kişi fotoğrafta yoksa 他们 (tāmen) “onlar” kullanılabilir.
Birlikte yapılan etkinliği anlatmak için 一起 (yìqǐ) “birlikte” kelimesi yararlıdır. 我们一起拍照。(Wǒmen yìqǐ pāizhào.) — Birlikte fotoğraf çekiyoruz. 拍照 (pāizhào) “fotoğraf çekmek”, 散步 (sànbù) “yürüyüş yapmak” demektir. A1 düzeyinde uzun ayrıntılar yerine kişi, yer ve eylemi açık sırayla söylemek yeterlidir.
Örnek
他们在公园。他们一起拍照。天气很好。(Tāmen zài gōngyuán. Tāmen yìqǐ pāizhào. Tiānqì hěn hǎo.) — Onlar parkta. Birlikte fotoğraf çekiyorlar. Hava çok güzel.
5. Kısa bir aile fotoğrafı açıklaması yazma
Kısa bir açıklama yazarken cümleleri kolay bir sıraya koyabiliriz: önce fotoğrafın ne olduğunu, sonra kişileri, yeri ve etkinliği söyleriz. Başlangıç için 这是我的家庭照片。(Zhè shì wǒ de jiātíng zhàopiàn.) — Bu benim aile fotoğrafım cümlesi uygundur. Ardından 照片里有五个人。(Zhàopiàn lǐ yǒu wǔ ge rén.) — Fotoğrafta beş kişi var diyebiliriz.
Duygu bildirmek için 我很高兴。(Wǒ hěn gāoxìng.) — Çok mutluyum ve 我爱我的家人。(Wǒ ài wǒ de jiārén.) — Ailemi seviyorum cümleleri kullanılabilir. Türkçedeki gibi her cümlede özneyi tekrarlamak zorunlu değildir; ancak A1 düzeyinde özneyi tekrarlamak anlamayı kolaylaştırır. Bir aile yürüyüşü fotoğrafında 他们在街上散步。(Tāmen zài jiē shàng sànbù.) — Onlar sokakta yürüyüş yapıyorlar cümlesi yeterli ve doğaldır.
Örnek
这是我的家庭照片。照片里有五个人：爸爸、妈妈、妹妹、爷爷和我。我们在街上散步。我们很开心。(Zhè shì wǒ de jiātíng zhàopiàn. Zhàopiàn lǐ yǒu wǔ ge rén: bàba, māma, mèimei, yéye hé wǒ. Wǒmen zài jiē shàng sànbù. Wǒmen hěn kāixīn.) — Bu benim aile fotoğrafım. Fotoğrafta beş kişi var: babam, annem, kız kardeşim, büyükbabam ve ben. Sokakta yürüyüş yapıyoruz. Çok mutluyuz.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Çince akrabalık kelimeleri Türkçedeki “kardeş” veya “büyükanne” gibi her durumda aynı kullanılır. Doğrusu: Çincede yaş, cinsiyet ve bazen anne ya da baba tarafı belirtilir. Örneğin 哥哥 (gēge) ağabey, 姐姐 (jiějie) abla, 外婆 (wàipó) ise anne tarafından büyükanne demektir.
- Yanlış: 是 (shì) her cümlede “-dır” anlamıyla kullanılmalıdır. Doğrusu: 是 (shì) çoğunlukla bir kişiyi veya şeyi tanıtırken kullanılır: 这是我妈妈。(Zhè shì wǒ māma.) — Bu benim annem. Eylem anlatırken 妈妈在吃饭。(Māma zài chīfàn.) — Annem yemek yiyor denir; burada 是 kullanılmaz.
- Yanlış: Pinyin, Türkçe harfler gibi tamamen harf harf okunur ve tonlar önemsizdir. Doğrusu: Pinyin yalnızca sesleri göstermeye yardımcı olur; dört ana ton ve nötr ton anlamı etkileyebilir. Bu nedenle mā, má, mǎ ve mà farklı tonlarla söylenir ve aynı biçimde okunmaz.
- Yanlış: Çince cümlede kelimelerin sırası Türkçedekiyle aynıdır. Doğrusu: Çincede temel sıra çoğu zaman özne + fiil + nesnedir: 我看照片。(Wǒ kàn zhàopiàn.) — Ben fotoğrafa bakıyorum. Yer bildiren cümlelerde de 我在公园。(Wǒ zài gōngyuán.) — Ben parktayım denir.
Bir adım ileri
Bir üst sınıfta aile üyelerini yalnızca tanıtmakla kalmayıp onların yaşını, mesleğini, sevdiği şeyleri ve günlük programını anlatmaya başlayacaksınız. 几岁 (jǐ suì) “kaç yaşında”, 喜欢 (xǐhuan) “sevmek” ve 每天 (měitiān) “her gün” gibi yapılarla daha uzun açıklamalar kurulabilir. Fotoğraf açıklamaları kısa sunumlara ve karşılıklı sorulara dönüşebilir. Ayrıca aile yapılarının ve hitap biçimlerinin farklı kültürlerde nasıl değiştiğini karşılaştırabilirsiniz.
Özet
Aile fotoğrafını anlatırken önce kişileri 这是…… (Zhè shì...) kalıbıyla tanıtır, sonra kişi sayısını, yeri ve yapılan işi söyleriz. Akrabalık kelimelerinde yaş, cinsiyet ve anne-baba tarafı ayrımına; pinyin, dört ana tona ve nötr tona dikkat ederiz. Basit ve doğru cümlelerle bir fotoğrafı açıklamak, günlük iletişimde kendimizi daha rahat ifade etmemizi sağlar.