Hava durumunu, hobilerini ve hafta sonu planını A2 kalıplarıyla söyleyebilen öğrenci, gerçek bir sohbette dışarı mı içeride mi kalacağına karar verip bunu paylaşabilir.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Hava durumunu sormak ve söylemek
CEFR A2’de öğrenci basit hava ifadelerini duyduğunda anlayabilir ve kendi cümlesiyle tekrar edebilir. Dünyada bu konu çoğu ders kitabında pencere, harita ve günlük rutinle öğretilir; çünkü herkes her gün havadan konuşur. Türkçede ‘Hava nasıl?’ deriz. Almancada kalıp Wie ist das Wetter? (vii ist das veter) şeklindedir. Cevabın omurgası çoğu zaman Es ist ... (es ist) veya yağmur ve kar gibi olaylarda fiil cümlesidir.
Güneşli hava için Es ist sonnig. (es ist zonnig) denir. Bulutlu için Es ist bewölkt. (es ist bevölkt), rüzgarlı için Es ist windig. (es ist vindig) kullanılır. Yağmur bir isim cümlesi değil, olay cümlesidir: Es regnet. (es regnet). Kar için Es schneit. (es şnayt). Sıcak-soğuk ölçeği A2’de üç temel sözcükle yeter: kalt (kalt), warm (varm), heiß (hays). Heute scheint die Sonne. (hoyte şaynt dii zone) ‘Bugün güneş açıyor’ demektir.
Hafta sonu planı hava olmadan eksik kalır. Bu yüzden önce sorulur: Wie ist das Wetter am Samstag? (vii ist das veter am zamstaak) veya Wie ist das Wetter am Sonntag? (am zontaak). A2’de henüz karmaşık gelecek zaman kurmana gerek yoktur; şimdiki zaman ve am Wochenende (am vohenende) kalıbı yeter. Sık duyulan bir cümle de şudur: Das Wetter ist schön. (das veter ist şöön) ‘Hava güzel.’ Güzel değilse Das Wetter ist schlecht. (şleht) denir.
Örnek
Kısa diyalog: A: Wie ist das Wetter am Wochenende? (vii ist das veter am vohenende) A: Hafta sonu hava nasıl? B: Am Samstag ist es sonnig. Am Sonntag regnet es. (am zamstaak ist es zonnig. am zontaak regnet es) B: Cumartesi güneşli. Pazar yağmur yağıyor. A: Super! Dann fahre ich am Samstag Fahrrad. (zuuper! dan faare ih am zamstaak faar-raat) A: Süper! O zaman cumartesi bisiklet sürerim.
Derece, soğuk ve giyinme kararı
Hava yalnızca ‘güzel-kötü’ değildir; giyinme kararı dereceye bağlıdır. A2’de sayı ve Grad (graat) yeter. Soru kalıbı: Wie viele Grad sind es? (vii fiile graat zint es) ‘Kaç derece?’ Cevap: Es ist zehn Grad. (es ist tseen graat) veya Es ist minus fünf Grad. (miinus fünf graat). Dışarıdaki kişi üşüyorsa Mir ist kalt. (miir ist kalt) der; bu, ‘Hava soğuk’ değil, ‘Üşüyorum’ anlamındadır. Hava için ise yine Es ist kalt. kullanılır.
Soğukta giysi adları A2 sözvarlığına girer: die Jacke (dii yake) ceket, der Schal (deer şaal) atkı, die Mütze (dii mütse) bere, die Handschuhe (dii hantşuuhe) eldiven. Kalıp: Ich ziehe eine Jacke an. (ih tsiie ayne yake an) ‘Ceket giyerim.’ Sıcak havada tersi olur: Ich brauche keine Jacke. (ih brauhe kayne yake) ‘Cekete ihtiyacım yok.’ Telaffuz ipucu: Almanca w harfi Türkçedeki v gibi okunur; warm ‘varm’dır, ‘uarm’ değildir.
Günlük hayatta karar cümlesi şöyledir: Es ist kalt. Ich ziehe einen Schal an. (es ist kalt. ih tsiie ayne şaal an). Ya da: Es ist heiß. Ich trage ein T-Shirt. (es ist hays. ih traage ayn tii-şört). Böylece hava kelimesi soyut kalmaz; kapıdan çıkmadan önceki son cümle olur. Ortaöğretim düzeyinde termometre okumak ve basit sayı söylemek yeter; bilimsel ölçek tartışmasına gerek yoktur.
Örnek
Somut sahne: Dışarıda 3 derece var. Kişi: Es ist sehr kalt. Ich brauche eine Jacke und eine Mütze. (es ist zeer kalt. ih brauhe ayne yake unt ayne mütse) ‘Çok soğuk. Ceket ve bereye ihtiyacım var.’ Arkadaşı: Ja, zieh dich warm an! (yaa, tsii dih varm an) ‘Evet, sıkı giyin!’
Hobiler ve boş zaman: güneşte açık hava
A2 can-do hedefi: boş zamanda ne yaptığını basitçe söyleyebilirsin. Soru: Was machst du in deiner Freizeit? (vas mahst duu in dayner fraytsayt) ‘Boş zamanında ne yaparsın?’ veya Was machst du gern? (vas mahst duu gern). Cevabın kalbi gern (gern) sözcüğüdür ve yeri fiilden sonradır: Ich fahre gern Fahrrad. (ih faare gern faar-raat) ‘Bisiklet sürmeyi severim.’ Yanlış yerleştirme Türkçe düşünceden gelir; doğrusu her zaman Ich + fiil + gern sırasıdır.
Açık hava hobileri hava ile birleşir. Fahrrad fahren (faar-raat faaren) bisiklet sürmek, spazieren gehen (şpatsiiren geen) yürüyüşe çıkmak, Fußball spielen (fuusbal şpiilen) futbol oynamak, schwimmen (şvimen) yüzmek. Güneşli gün cümlesi: Es ist sonnig. Ich fahre Fahrrad. Telaffuz: sözcük başındaki sp ve st Türkçedeki gibi s değil, ş gibi başlar; spielen ‘şpiilen’, spazieren ‘şpatsiiren’. Ich gehe gern spazieren. (ih gee gern şpatsiiren) ‘Yürüyüşe çıkmayı severim.’
Hobi isim olarak da gelir: Mein Hobby ist Fahrradfahren. (mayn hobi ist faar-raatfaaren). Ama A2’de daha doğal olan fiil + gern kalıbıdır. Sevme derecesi ileride lieber (liiber) ‘daha çok’ ve am liebsten (am liipsten) ‘en çok’ ile genişler; şimdilik gern yeter. Dünyada bu konu sıkça ‘ben kimim’ posteri veya sınıf anketiyle öğretilir; amaç ezber değil, kendini tanıtmaktır.
Örnek
Metin örneği: Hallo, ich bin Deniz. In meiner Freizeit fahre ich gern Fahrrad. Wenn es sonnig ist, gehe ich auch spazieren. (halo, ih bin deniz. in mayner fraytsayt faare ih gern faar-raat. ven es zonnig ist, gee ih auh şpatsiiren) ‘Merhaba, ben Deniz. Boş zamanımda bisiklet sürmeyi severim. Güneşli olunca yürüyüşe de çıkarım.’
Yağmurlu gün: içeride kalan etkinlikler
Hava kötü olunca plan değişir; A2 öğrencisi bunu basit wenn (ven) ile söyleyebilir. Wenn es regnet, bleibe ich zu Hause. (ven es regnet, blaybe ih tsu hauze) ‘Yağmur yağınca evde kalırım.’ İç mekân hobileri: lesen (leezen) okumak, ein Buch lesen (ayn buuh leezen), Musik hören (muzik höören), Filme sehen (filme zeeen), kochen (kochen), spielen (şpiilen). Cümle: Ich lese gern Bücher. (ih leeze gern büher) ‘Kitap okumayı severim.’ Buch sözcüğündeki ch, a-o-u’dan sonra boğazdan ‘hı’ gibi (ach sesi) çıkar; ‘k’ değildir.
Yağmur isim olarak der Regen (deer reegen), sıfat olarak regnerisch (regneriş) ‘yağmurlu’dur. Es ist regnerisch. ile Es regnet. yakın anlamlıdır; ikincisi olayı canlı anlatır. Evde kalma kalıbı: Ich bleibe zu Hause und lese ein Buch. (ih blaybe tsu hauze unt leeze ayn buuh). zu Hause ‘evde’ demektir; başına nach gelirse nach Hause ‘eve’ olur. Bu iki öbeği karıştırmak sık görülür.
Hafta sonu yağmurluysa hayal kırıklığı da A2’de kısa söylenir: Schade! Es regnet. (şaade) ‘Yazık! Yağmur yağıyor.’ Sonra alternatif gelir: Kein Problem. Ich lese. (kayn problem. ih leeze). Böylece öğrenci yalnızca hava tarif etmez; plan B üretir. Bu, gerçek hayatta en işe yarayan beceridir.
Örnek
Kısa diyalog: A: Was machst du am Sonntag? (vas mahst duu am zontaak) A: Pazar günü ne yapıyorsun? B: Es regnet. Ich bleibe zu Hause und lese ein Buch. (es regnet. ih blaybe tsu hauze unt leeze ayn buuh) B: Yağmur yağıyor. Evde kalıp kitap okurum. A: Das ist eine gute Idee. (das ist ayne guute idee) A: Bu iyi bir fikir.
Hafta sonu planı: arkadaşlar ve kutu oyunu
Hafta sonu sözcüğü das Wochenende (das vohenende) tek kelimedir; Türkçedeki gibi iki parça değildir. Zaman ifadesi am Wochenende ile kurulur. Soru: Was machst du am Wochenende? Cevap şimdiki zamanla plan anlatır: Am Wochenende treffe ich Freunde. (am vohenende trefe ih froynde) ‘Hafta sonu arkadaşlarla buluşurum.’ sich treffen ‘buluşmak’ için A2’de Ich treffe mich mit Freunden. (ih trefe mih mit froynden) kalıbı da yaygındır. eu sesi Türkçedeki ‘oy’ gibidir: Freunde ‘froynde’.
Hava güneşli olsa bile herkes dışarı çıkmak zorunda değildir. Hobiler kişiseldir. Wir spielen ein Brettspiel. (viir şpiilen ayn bret-şpiil) ‘Kutu oyunu oynuyoruz.’ das Brettspiel masa / kutu oyunu demektir. Cümle: Es ist sonnig, aber wir bleiben zu Hause. Wir spielen Karten. (es ist zonnig, aaber viir blayben tsu hauze. viir şpiilen karten) ‘Güneşli ama evde kalıyoruz. Kart oynuyoruz.’ aber (aaber) ‘ama’ ile iki plan karşılaştırılır. Bu, A2’nin ‘basit gerekçe ve karşıtlık’ can-do’suna uyar.
Plan önermek için Wollen wir ...? (volen viir) kullanılır: Wollen wir am Samstag ein Brettspiel spielen? Kabul: Ja, gerne. (yaa, gerne) ‘Evet, memnuniyetle.’ Red: Leider nicht. Ich fahre Fahrrad. (layder niht) ‘Maalesef olmaz. Bisiklet sürerim.’ gern ve gerne aynı anlamdadır; ikisi de doğrudur. Cumartesi der Samstag, pazar der Sonntag, cuma der Freitag (fraytaak) A2 hafta sözcükleridir. İsimler Almancada büyük harfle yazılır; bu kural Türkçede olmadığı için unutulur.
Örnek
Plan metni: Am Samstag ist es sonnig. Trotzdem treffe ich mich mit Freunden. Wir spielen zu Hause ein Brettspiel. Am Sonntag gehe ich spazieren. (am zamstaak ist es zonnig. trotsdeem trefe ih mih mit froynden. viir şpiilen tsu hauze ayn bret-şpiil. am zontaak gee ih şpatsiiren) ‘Cumartesi güneşli. Yine de arkadaşlarla buluşurum. Evde kutu oyunu oynarız. Pazar yürüyüşe çıkarım.’
Türkçe düşünenlerin sık düştüğü tuzaklar
Türkçe ‘yağmur yağıyor’ kalıbı fiillidir; Almancada da yağmur ve kar fiille gelir: Es regnet. Es schneit. ‘Hava yağmur’ diye düşünüp Das Wetter ist Regen demek yanlıştır. Güneş ve bulut ise çoğu zaman Es ist sonnig. Es ist bewölkt. ile sıfatlaşır. İkinci tuzak gern yeridir. Türkçe ‘severek bisiklet sürerim’ sırası Almancaya taşınırsa Ich gern fahre Fahrrad çıkar; doğrusu Ich fahre gern Fahrrad. fiil ikinci sıradadır.
Üçüncü tuzak ‘yapmak’ fiiline aşırı yüklenmektir. Türkçe ‘bisiklet yapıyorum’ kalıbı Ich mache Fahrrad üretmesin. Doğrusu Ich fahre Fahrrad. Yürüyüş için Ich gehe spazieren. Futbol için Ich spiele Fußball. Dördüncü tuzak Wochenende önündeki am ekini unutmaktır. ‘Hafta sonu’ tek başına zaman zarfı olmaz; am Wochenende denir. zu Hause ile nach Hause ayrımı da net olmalıdır: biri konum, öteki yön.
Beşinci tuzak seslerdir. Wetter ‘veter’ gibi v ile başlar, ‘ueter’ değil. Wie ‘vii’dir (ie = uzun i). heiß ‘hays’tir (ei = ay). Sözcük başı sp/st ‘şp/şt’ olur. İsimler büyük harfle yazılır: das Wetter, die Freizeit, das Hobby, der Regen, die Sonne. Küçük harfle yazmak Türkçe alışkanlığıdır. Bu hataları bilmek utanç değil, A2’nin doğal parçasıdır; fark edince cümle hemen düzelir.
Örnek
Yanlış-doğru: Yanlış düşünce: ‘Hava yağmur, ben evde kitap yapıyorum.’ Doğru: Es regnet. Ich lese zu Hause ein Buch. (es regnet. ih leeze tsu hauze ayn buuh). Yanlış: Ich gern spiele am Wochenende. Doğru: Ich spiele am Wochenende gern ein Brettspiel.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: Yağmur için ‘Das Wetter ist Regen’ veya ‘Hava Regen’ demek. Doğrusu: Olay fiille söylenir: Es regnet. Sıfat istersen Es ist regnerisch. denir.
- Yanlış: gern sözcüğünü fiilden önce koymak: Ich gern fahre Fahrrad. Doğrusu: Sıra Ich fahre gern Fahrrad. şeklindedir; fiil ikinci sırada, gern fiilden sonra gelir.
- Yanlış: Bisiklet için Ich mache Fahrrad veya Ich gehe Fahrrad kullanmak. Doğrusu: Doğru fiil fahren dir: Ich fahre Fahrrad. Yürüyüş ise Ich gehe spazieren.
- Yanlış: Wochenende sözcüğünü am olmadan zaman zarfı sanmak. Doğrusu: Zaman ifadesi am Wochenende, am Samstag, am Sonntag ile kurulur.
- Yanlış: Mir ist kalt ile Es ist kalt aynı sanmak. Doğrusu: Es ist kalt havayı anlatır. Mir ist kalt ‘üşüyorum’ demektir; kişi üşüyorsa bu kalıp kullanılır.
Bir adım ileri
Bir üst basamakta (A2’nin sonu ve B1 başı) hava yalnızca şimdi değil, tahmin ve gerekçeyle konuşulur: werden ile gelecek, weil ve daha uzun wenn cümleleri, obwohl ile karşıtlık. Hobilerde sıklık zarfları (oft, manchmal, nie) ve karşılaştırma (lieber, am liebsten) eklenir. Hafta sonu planı davet, kabul, nazik red ve alternatif önerme diyaloguna dönüşür. Meteoroloji sözcükleri biraz genişler ama amaç hâlâ iletişimdir: planı netleştirmek, randevuyu havaya göre kaydırmak.
Özet
A2’de hava Wie ist das Wetter? sorusu ve Es ist sonnig / Es regnet / Es ist kalt cevaplarıyla yaşar; hobi ise Ich fahre gern Fahrrad ve Ich lese gern kalıbıyla anlatılır. Hafta sonu am Wochenende ile planlanır; yağmurda evde kitap, güneşte bisiklet veya isteğe göre içeride kutu oyunu seçilir. Türkçe kaynaktan gelen sıra, fiil seçimi ve am / es / gern hatalarını bilmek, cümleyi doğru ve doğal söyletir.