Aile bireylerini A1 düzeyindeki kısa Almanca kalıplarla tanıtmak, yakın çevreni gerçek bir konuşmada görünür kılmanın ilk adımıdır.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Can-do hedefi: Ailemi kısa cümlelerle tanıtabilirim
CEFR A1 can-do şunu ister: kendini ve tanıdığın kişileri çok basit sözcüklerle tanıtabilir, kim olduklarını ve adlarını sorup cevaplayabilirsin. Bu uygulama dersinin hedefi tam olarak budur: anne, baba, kardeş, dede ve nineyi Das ist... (Bu ...) ile göstermek, Ich habe... (Benim ... var) ile sayılarını söylemek. Uzun öykü, meslek zinciri ve karakter tasviri bu seviyenin can-do listesinde yoktur. Ön bilgin olarak merhaba, ad sorma ve ich / du yeter.
Dünyada A1 Almanca derslerinde aile konusu neredeyse her zaman ilk ünitelerdedir; çünkü fotoğraf göstermek evrensel bir sohbet açıcıdır. İletişimsel dil öğretimi kişisel kimlik ve yakın çevre sözcüklerini eşiğin merkezine koymuştur. Almanya, Avusturya veya İsviçre’de bir öğrenci telefonundaki kareye bakıp Das ist meine Familie. (Bu benim ailem.) dediğinde karşı taraf hemen anlar. Sen de aynı kısa yolu öğreneceksin: doğru artikel, doğru iyelik, üç net cümle.
Örnek
Can-do kanıtı şöyle durur. Öğrenci fotoğrafa bakıp şunu söyler: Das ist mein Vater. Das ist meine Mutter. Ich habe einen Bruder. (Bu benim babam. Bu benim annem. Bir erkek kardeşim var.) Bunu duraksamadan yapabiliyorsan hedef tutulmuş demektir.
Aile sözcükleri, cinsiyet ve telaffuz
Almancada her adın bir cinsiyeti vardır ve bu, Türkçede olmadığı için en çok burada takılırsın. Erkek için der, kadın için die, nötr için das gelir; çoğulda hepsi die olur. Çekirdek liste şudur: der Vater (baba, FA-te), die Mutter (anne, MU-te), der Bruder (erkek kardeş, BRU-de), die Schwester (kız kardeş, ŞVES-te), der Sohn (oğul, zon), die Tochter (kız evlat, TOH-te). Resimdeki etiketler tam bu listeyi parmakla göstermen içindir.
Büyükanne ve büyükbaba hem resmi hem samimi söylenir: der Großvater (GROS-fa-te) veya günlük der Opa (O-pa); die Großmutter (GROS-mu-te) veya die Oma (O-ma). Ebeveynler birlikte die Eltern (EL-te-n), kardeşler birlikte die Geschwister (ge-ŞVIS-te) olur. Yakın çevre için der Onkel (amca veya dayı, ON-kel) ve die Tante (hala veya teyze, TAN-te) A1’de yeter. Bütün bu adlar cümle içinde de büyük harfle yazılır. Telaffuzda Vater FA-te’dir, v burada f sesidir; Schwester ŞVES-te okunur çünkü sch ş, w v gibidir.
Örnek
Sözcük kartı örneği. Ön yüz: die Mutter. Arka yüz: anne / MU-te / Das ist meine Mutter. (Bu benim annem.) Kartı üç kez yüksek sesle oku, sonra resimdeki etiketi kapatıp aynı cümleyi tekrarla.
Tanıtma kalıpları: Das ist, Das sind, mein ve heißen
En işe yarar A1 kalıbı şudur: Das ist ... (Bu ...). Tek kişi için ist, birden fazla kişi için Das sind ... (Bunlar ...) gelir. İyelik sıfatı erkek ve nötr adlarda mein (mayn), kadın ve çoğul adlarda meine (MAY-ne) olur. Bu yüzden mein Vater, meine Mutter, meine Eltern dersin. Tahtadaki aile ağacı tam bu seçimi görünür kılar: her kutunun yanında doğru mein veya meine durmalıdır.
Ad sormak ve söylemek için heißen (hay-sen) kullanılır: Ich heiße Ece. (Benim adım Ece.) Mein Vater heißt Mehmet. (Babamın adı Mehmet.) Soru kısadır: Wer ist das? (Bu kim?) Cevap: Das ist meine Schwester. Sie heißt Elif. (Bu benim kız kardeşim. Onun adı Elif.) Erkek için er, kadın için sie gelir. haben ile sayı eklenir: Ich habe einen Bruder. (Bir erkek kardeşim var.) Ich habe eine Schwester. (Bir kız kardeşim var.) Ich habe keine Geschwister. (Kardeşim yok.) einen erkek kardeşte, eine kız kardeşte kalıp olarak ezberlenir; derin dilbilgisi adı şimdilik gerekmez.
Örnek
Kısa diyalog. Ali: Wer ist das? (Bu kim?) Ece: Das ist mein Vater. Er heißt Hasan. Das ist meine Mutter. Sie heißt Ayşe. Das sind meine Eltern. (Bu benim babam. Adı Hasan. Bu benim annem. Adı Ayşe. Bunlar benim ebeveynlerim.) Ali: Hast du Geschwister? (Kardeşin var mı?) Ece: Ja. Ich habe eine Schwester. Sie heißt Zeynep. (Evet. Bir kız kardeşim var. Adı Zeynep.)
Aile albümünden yakınlarını anlatma
Albüm veya telefondaki fotoğraf, kalıpları gerçek hayata bağlar. Sıra hep aynıdır: önce kişi kim, sonra adı, sonra istersen tek kısa bilgi. Örnek zincir: Das ist meine Oma. Sie heißt Fatma. Sie ist alt. (Bu benim ninem. Adı Fatma. O yaşlı.) alt (yaşlı) ve jung (genç) A1 sıfatlarıdır; uzun betimleme yapma. Fotoğrafta iki kişi varsa Das sind mein Opa und meine Oma. (Bunlar dedem ve ninem.) dersin.
Sınıfta partner çalışması şöyle yürür: biri fotoğrafı gösterir, diğeri Wer ist das? diye sorar. Cevap üç cümleyi geçmez. Dünya dersliklerinde bu soru-cevap, gerçek konuşmayı taklit ettiği için çok yaygındır. Samimi sözcükler albümde daha doğaldır: Mama, Papa, Oma, Opa. Yazılı ödevde Mutter ve Vater tercih edilir. Türkçedeki anneanne-babaanne ayrımı Almanca A1’de yoktur; her iki nine için Oma veya Großmutter yeter. Bu sadeleştirme hata değil, düzey kuralıdır.
Örnek
Albüm metni. Schau mal! Das ist meine Familie. Das ist mein Papa. Er heißt Kemal. Das ist meine Mama. Sie heißt Selin. Das ist mein Bruder. Er heißt Emre. (Bak! Bu benim ailem. Bu benim babam. Adı Kemal. Bu benim annem. Adı Selin. Bu benim erkek kardeşim. Adı Emre.)
Çalışma kağıdında aile ağacını doldurma
Aile ağacı, dil dersinin klasik görselidir: üstte dede ve nine, ortada anne ve baba, altta çocuklar. Her kutuya Almanca ad yazarsın, yanına kendi ailenin gerçek ismini ekleyebilirsin. Kutu der Vater ise mein Vater: Ahmet yazılır. Kutu çoğulsa die Eltern yazılır, der Eltern yazılmaz. Almanca adlar her zaman büyük harfle başlar; bu kuralı kağıtta da uygula.
Doldururken üç sütun işe yarar: Almanca sözcük, Türkçe anlam, örnek cümle. Böylece yalnız etiket ezberlemez, cümle üretirsin. Ailende o kişi yoksa yokluk kalıbı da uygulamadır: Ich habe keinen Onkel. (Amcam veya dayım yok.) Ich habe keine Tante. (Halam veya teyzem yok.) Bitince her kutuyu işaret edip cümleyi sesli oku. Öğretmenin aradığı şey süslü metin değil, doğru artikel ve doğru mein / meine seçimidir.
Örnek
Dolu ağaç. Üst: Opa: Ali ve Oma: Hatice. Orta: Vater: Murat ve Mutter: Deniz. Alt: ich: Mert ve Schwester: Eda. Cümleleştirme: Das ist mein Opa. Er heißt Ali. Das ist meine Schwester. Sie heißt Eda. Ich habe eine Schwester. (Bu benim dedem. Adı Ali. Bu benim kız kardeşim. Adı Eda. Bir kız kardeşim var.)
Sınıf önünde dede ve nineyi tanıtma ve tekrar
Son uygulama kısa bir sunumdur: albümden bir fotoğraf, en fazla beş cümle, sınıf dinler. Model şudur: Hallo! Das ist meine Familie. Das ist mein Opa. Er heißt Hüseyin. Das ist meine Oma. Sie heißt Emine. Das sind meine Großeltern. (Merhaba! Bu benim ailem. Bu benim dedem. Adı Hüseyin. Bu benim ninem. Adı Emine. Bunlar benim büyükanne ve büyükbabam.) die Großeltern (GROS-el-te-n) dede ve nineyi birlikte adlandırır. Sunumda hız değil anlaşılırlık işe yarar; Opa ve Oma sözcüklerini O-pa ve O-ma diye açık söyle.
Tekrar üç turludur: önce tek başına fısıldayarak, sonra partnerle, sonra sınıf önünde. Dinleyen arkadaş Wer ist das? diye tek soru sorabilir; sen kalıpla cevap verirsin. Böylece tanıtma ezber listesi olmaktan çıkar, mini konuşma olur. Aynı fotoğrafı ertesi gün bir kez daha anlatmak, yeni konu yığmaktan daha kalıcıdır. A1 aile ünitesi bittiğinde elinde durması gereken şey şudur: bir fotoğrafa bakınca dört doğru cümle.
Örnek
Sınıf önü kartı. Öğrenci fotoğrafı kaldırır ve der ki: Das ist mein Großvater. Er heißt Hasan. Das ist meine Großmutter. Sie heißt Ayşe. Das sind mein Opa und meine Oma. (Bu benim büyükbabam. Adı Hasan. Bu benim büyükannem. Adı Ayşe. Bunlar dedem ve ninem.)
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: meine Vater ve mein Mutter demek, çünkü Türkçede benim baba ile benim anne aynı kalır. Doğrusu: Erkek adında mein Vater, kadın adında meine Mutter kullanılır. Çoğulda da meine Eltern gelir.
- Yanlış: Birden fazla kişi için Das ist meine Eltern. demek. Doğrusu: Tek kişide Das ist, birden fazlada Das sind gerekir. Doğrusu Das sind meine Eltern. olur.
- Yanlış: Almanca adları Türkçe gibi küçük harfle yazmak: vater, mutter. Doğrusu: Almancada bütün adlar cümle içinde de büyük harfle yazılır: Vater, Mutter, Familie.
- Yanlış: Hem erkek hem kadın için yalnızca er veya Türkçedeki tek o zamirini kullanmak. Doğrusu: Erkek için er, kadın için sie seçilir. Er heißt Ali. / Sie heißt Elif.
- Yanlış: Ich bin habe einen Bruder veya Türkçe söz dizisiyle ben varım bir erkek kardeş demek. Doğrusu: Doğru kalıp Ich habe einen Bruder. şeklindedir. sein ile haben aynı cümlede üst üste binmez.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamakta aile yalnızca adlandırılmaz; nerede oturduğu, işi ve kısa görünüşü de eklenir. dein, sein, ihr gibi diğer iyelikler ve daha uzun haben cümleleri devreye girer. A2’de Meine Mutter ist Lehrerin. Sie wohnt in Ankara. türü zincirler beklenir. Karakter ve günlük alışkanlık anlatımı ise daha sonra gelir; şimdiki dört doğru cümle o kapının eşiğidir.
Özet
Bu derste aile bireylerini Das ist, Das sind, mein / meine ve heißen ile kısa kısa tanıttın. Fotoğraf, aile ağacı ve sınıf sunumu aynı kalıbı gerçek hayata bağladı. Can-do budur: bir kareye bakınca anne, baba, kardeş, dede ve nineyi anlaşılır Almancayla göstermek.