Boş zamanda ne yaptığımızı A1 Almancasıyla net söylemek, hem kendimizi tanıtmanın hem de ortak bir etkinlik üzerinden arkadaş bulmanın en işe yarar yoludur.
Üyeler sınırsız test çözer, dersi dinler, Bir'e Bir ders alır ve ilerlemesini görür. Üye olmadan 20 dakika deneyebilirsin.
Boş zaman nedir ve A1’de ne yapabilirim
CEFR A1 can-do hedefi açıktır: Öğrenci hobilerini adlandırabilir, neyi sevip sevmediğini söyleyebilir ve karşısındakine kısa bir soru yöneltebilir. Almancada boş zamanın adı die Freizeit (di FRAYT-tsayt) tir; bu bir isimdir, bu yüzden cümlede büyük harfle yazılır. Hobinin karşılığı das Hobby (das HOB-bi), çoğulu die Hobbys dur. Dünyada bu konu A1 kitaplarında neredeyse her zaman resim kartları, pantomim ve Was machst du gern? (Ne yapmayı seversin?) sorusuyla açılır; çünkü görünür eylemler yeni dilde ilk güveni verir.
Park sahnesi derslerin klasik başlangıcıdır: biri top oynar, biri yürür, biri oturup dinlenir. Almanya, Avusturya ve İsviçre’de tanışma sohbetinde hobiler meslekten sonra gelir; ortak etkinlik yeni arkadaşlığın kısa yoludur. Dil partneri, değişim formu veya misafir aile bu soruyu mutlaka sorar. Temel kalıp şudur: Was machst du in deiner Freizeit? (Boş zamanında ne yaparsın?) Telaffuz ipucu: VAS mahşt du in day-nır FRAYT-tsayt. Cevapta uzun cümle kurmayın; bir veya iki etkinlik yeter.
Örnek
A: Was machst du in deiner Freizeit? (Boş zamanında ne yaparsın?) B: Ich lese gern. Ich spiele auch Fußball. (Okumayı severim. Futbol da oynarım.) gern (gern) fiilden sonra gelir ve -meyi severim anlamını katar.
Evde yapılan hobiler
Ev hobileri A1’de kısa, düzenli fiillerle öğrenilir. Örgü örmek stricken (ŞTRİ-kın) demektir. Sie strickt zu Hause. (O evde örgü örer.) Diğer temel ev fiilleri şunlardır: lesen (LE-zın) okumak, kochen (KO-hın) yemek yapmak, backen (BA-kın) hamur işi yapmak, malen (MA-lın) resim yapmak. Televizyon izlemek ayrık fiildir: fernsehen (FERN-ze-ın). Çekim: Ich sehe gern fern. (Televizyon izlemeyi severim.) Fiilin fern parçası cümlenin sonuna gider.
Türkçedeki örgü örüyorum kalıbını kelimesi kelimesine taşımayın; Almancada tek fiil yeter. Ich stricke. (Örgü örerim.) Sevgi katmak için Ich stricke gern. (Örgü örmeyi severim.) Sıklık da A1’in parçasıdır: manchmal (MANÇ-mal) bazen, oft (oft) sık sık, nie (ni) hiç, immer (İ-mır) her zaman. Ich koche oft. (Sık sık yemek yaparım.) Ich sehe manchmal fern. (Bazen televizyon izlerim.) Ich stricke nie. (Hiç örgü örmem.) Olumsuzlukta nie ayrı bir değil sözcüğü istemez.
Örnek
A: Strickst du gern? (Örgü örmeyi sever misin?) B: Ja, ich stricke oft am Wochenende. (Evet, hafta sonu sık sık örgü örerim.) am Wochenende (am VO-hın-en-dı) hafta sonu demektir ve zaman ifadesi cümlenin başında veya sonunda durabilir.
Masa oyunları ve arkadaşlarla vakit
Masa oyununun adı das Brettspiel (das BRET-şpil), kartların adı die Karten (di KAR-tın) dir. Oynamak fiili spielen (ŞPİ-lın) A1’in en işlek fiillerindendir; spor, oyun ve çalgı aynı fiille kurulur. Wir spielen Karten. (Kart oynarız.) Wir spielen ein Brettspiel. (Bir masa oyunu oynarız.) Arkadaşlarla buluşmak ayrı bir kalıptır: Freunde treffen (FROYN-dı TRE-fın). Ich treffe gern Freunde. (Arkadaşlarımla buluşmayı severim.) Çoğul Freunde büyük harfle yazılır çünkü isimdir.
Evde oyun, yalnızca ekran başı değil; Alman ve Türk gençlerinin ortak bir boş zamanıdır. Soru: Spielst du gern Karten? (Kart oynamayı sever misin?) Kısa cevaplar ezberlenmeye değer: Ja, sehr gern. (Evet, çok severim.) Nein, nicht so gern. (Hayır, pek değil.) Ja, manchmal. (Evet, bazen.) Olumsuz tam cümlede nicht gern fiilden sonra durur: Ich spiele nicht gern Karten. (Kart oynamayı sevmem.) Özneyi unutmayın; Almanca cümle fiilsiz ve öznesiz kurulmaz.
Örnek
A: Was macht ihr heute Abend? (Bu akşam ne yapıyorsunuz?) B: Wir spielen zu Hause ein Brettspiel. (Evde masa oyunu oynuyoruz.) zu Hause (tsu HAU-zı) evde demektir; nach Hause ise eve doğru gitmeyi anlatır, karıştırmayın.
Müzik dinlemek ve çalgı çalmak
Müzik dinlemek Musik hören (mu-ZİK HÖ-rın), şarkı söylemek singen (Zİ-ngın), gitar çalmak Gitarre spielen (gi-TA-rı ŞPİ-lın) demektir. A1’de çalgı adları çoğu zaman artikelsiz fiille gelir: Ich spiele Gitarre. (Gitar çalarım.) Ich spiele Klavier. (Piyano çalarım.) Sevgi eklenince: Ich spiele gern Gitarre. Yalnız dinlemek de hobidir: Ich höre gern Musik. (Müzik dinlemeyi severim.) Musik isim olduğu için büyük harflidir.
Türkçede çalgı için çalmak deriz; Almancada yine spielen kullanılır, ayrı bir çalmak fiili aramayın. Ich mache Gitarre denmez. Soru kalıbı: Spielst du ein Instrument? (Bir çalgı çalar mısın?) Telaffuz: ŞPİLST du ayn ins-tru-MENT. Cevap seçenekleri kısadır: Ja, ich spiele Gitarre. veya Nein, aber ich höre gern Musik. (Hayır ama müzik dinlemeyi severim.) aber (A-bır) ama demektir ve A1 bağlacıdır. Oda sahnesinde tek kişi vardır; bu yüzden fiil ich ile çekilir, wir ile değil.
Örnek
A: Was ist dein Hobby? (Hobin nedir?) B: Ich spiele Gitarre in meinem Zimmer. (Odamda gitar çalarım.) in meinem Zimmer (in MAY-nım TSİ-mır) odamda demektir; Zimmer nötrdür, bu yüzden meinem gelir.
Açık hava, spor ve balık tutmak
Açık hava etkinlikleri Almanca konuşulan ülkelerde günlük hayatın parçasıdır. Yürümek spazieren gehen (şpa-TSİ-rın GE-ın), koşmak joggen (YO-gın) veya laufen (LAU-fın), yüzmek schwimmen (ŞVİ-mın), bisiklet sürmek Rad fahren (rat FA-rın), futbol oynamak Fußball spielen (FUS-bal ŞPİ-lın) temel listedir. Balık tutmak angeln (ANG-ılın) fiilidir. Wir angeln am Fluss. (Nehir kenarında balık tutarız.) am Fluss (am flus) nehir kenarında demektir. Ailece yapılan hobi, ich yerine wir (vir) ile anlatılır.
Sporun genel adı der Sport (dey ŞPORT) tur. Ich mache gern Sport. (Spor yapmayı severim.) Daha iyisi somut sporu söylemektir. Futbol, Almanya’da sohbetin sık konusu olsa da A1’de kural ve lig adı gerekmez; Ich spiele Fußball. yeter. Zaman ifadeleri şunlardır: am Wochenende hafta sonu, jeden Tag (YE-dın tak) her gün, einmal pro Woche (AYN-mal pro VO-hı) haftada bir, zweimal pro Woche haftada iki. Am Wochenende angeln wir. (Hafta sonu balık tutarız.) Ich schwimme einmal pro Woche. (Haftada bir yüzerim.) Fiil yine ikinci sıradadır.
Örnek
Vater: Angeln wir am Sonntag? (Pazar günü balık tutalım mı?) Sohn: Ja, sehr gern. Ich angle gern am Fluss. (Evet, çok isterim. Nehir kenarında balık tutmayı severim.) am Sonntag (am ZON-tak) pazar günü demektir; gün adları da büyük harfle yazılır.
Konuşma kalıpları ve Türkçe kaynaklı hatalar
Kendini tanıtma mini diyaloğu A1’in kalbidir; ezber cümle değil, taşınabilir kalıptır. Was sind deine Hobbys? (Hobilerin neler?) Meine Hobbys sind Lesen und Schwimmen. (Hobilerim okumak ve yüzmektir.) Fiili isim gibi kullanırken mastar büyük harfle yazılabilir: das Lesen, das Schwimmen. Beğenmenin iki temiz yolu vardır. Fiille gern: Ich spiele gern Fußball. Fiil mögen (MÖ-gın) ile: Ich mag Fußball. (Futbolu severim.) İkisini üst üste yığmayın; Ich mag gern Fußball spielen A1’de kaba ve gereksiz durur.
Türkçe kaynaklı ilk hata, fiilin ikinci sırada unutulmasıdır. Cümlenin başına zaman ifadesi gelince özne ile fiil yer değiştirir: In meiner Freizeit lese ich. (Boş zamanımda okurum.) İkinci hata, Türkçe veya İngilizce geniş zamanın olmak ile kurulmasıdır; Ich bin Fußball spielen yoktur, Ich spiele Fußball vardır. Üçüncü hata isimleri küçük yazmaktır; Freizeit, Hobby, Sport, Musik büyük harfle başlar. Dördüncü hata gern yeridir: Ich gern lese olmaz, Ich lese gern olur. Beşinci hata çalgı ve spor için ayrı fiil aramaktır; ikisi de spielen ister.
Okul koridorunda kısa bir konuşma tüm kalıpları bir araya getirir. Önce soru, sonra bir etkinlik, sonra sıklık. Karşı taraf anlamazsa kelimeyi tekrar edin, cümleyi uzatmayın. A1’de başarı, az kelimeyle doğru sıra demektir. Park, ev, oda ve nehir sahneleri aynı iskelete bağlanır: soru Was machst du…?, cevap Ich … gern, sıklık oft veya am Wochenende.
Örnek
Lina: Hallo! Was machst du am Wochenende? (Merhaba! Hafta sonu ne yaparsın?) Can: Ich spiele Fußball und danach treffe ich Freunde. (Futbol oynarım ve sonra arkadaşlarımla buluşurum.) Lina: Spielst du gern Karten? (Kart oynamayı sever misin?) Can: Nicht so gern. Ich höre gern Musik. (Pek değil. Müzik dinlemeyi severim.) danach (da-NAH) sonra demektir ve yeni cümleyi bağlamaya yarar.
Sık yapılan yanlışlar
- Yanlış: In meiner Freizeit ich spiele Fußball. Doğrusu: Zaman ifadesi başa gelince fiil ikinci sırada kalır ve özne fiilin arkasına geçer: In meiner Freizeit spiele ich Fußball.
- Yanlış: Ich bin Tennis spielen. / Ich bin Hobby Fußball. Doğrusu: Almanca geniş zamanda olmak fiiliyle eylem kurulmaz. Doğrusu Ich spiele Tennis. veya Mein Hobby ist Fußball. şeklindedir.
- Yanlış: Ich mache Hobby. / Mein Hobby ist Gitarre. Doğrusu: Hobi yapmak denmez. Çalgıda fiili ekleyin: Mein Hobby ist Gitarre spielen. veya kısaca Ich spiele Gitarre.
- Yanlış: Ich gern lese Bücher. ve isimleri küçük yazmak (freizeit, musik). Doğrusu: gern fiilden sonra gelir: Ich lese gern Bücher. İsimler her zaman büyük harfle başlar: Freizeit, Musik, Bücher.
- Yanlış: Gitar çalmak için ayrı bir çalmak fiili aramak veya sporda spielen kullanmamak. Doğrusu: Hem çalgı hem spor hem masa oyunu A1’de spielen ile kurulur: Ich spiele Gitarre. Ich spiele Fußball. Ich spiele Karten.
Bir adım ileri
Bir sonraki basamak olan A2’de boş zaman geçmiş zamana taşınır: hafta sonu ne yaptığını Perfekt ile anlatırsın. gern, lieber ve am liebsten üçlüsüyle tercih sırası kurulur. weil ile neden hoşlandığını kısa gerekçeye bağlarsın. Almanya’daki Verein yani dernek ve spor kulübü hayatı, yürüyüş anlamındaki wandern ve daha ince sıklık ifadeleri de bu basamakta gelir.
Özet
A1’de hobiler üç parçadır: adını söylemek, gern veya mögen ile sevgi katmak, oft ve am Wochenende ile sıklık vermek. spielen, hören, lesen, stricken, angeln ve Freunde treffen bu temanın omurgasıdır. Fiili ikinci sırada tutmak, isimleri büyük yazmak ve Türkçe olmak kalıbını taşımamak, doğru cümlenin üç kilit kuralıdır.